Unibankın 2025-ci il maliyyə nəticələrinin 2024-cü illə müqayisəli təhlili göstərir ki, bankın xalis mənfəəti 25 milyon 781 min manat olmuşdur. Bu göstərici 2024-cü ildə qeydə alınmış 20 milyon 400 min manatlıq nəticə ilə müqayisədə 5 milyon 381 min manat məbləğində, yəni təxminən 26,4% səviyyəsində artım deməkdir.
GDP Unibankın 2025-ci ilin dördüncü rübünə dair maliyyə hesabatına istinadən xəbər verir ki, qeyd olunan artım əsasən bankın əməliyyat mənfəətinin yüksəlməsi ilə əlaqədardır.
2025-ci il ərzində Unibankın faiz gəlirləri 251 milyon 233 min manat təşkil etmişdir. Bu göstərici əvvəlki ilin 232 milyon 160 min manatlıq səviyyəsi ilə müqayisədə 19 milyon 073 min manat artmışdır ki, bu da faiz gəlirlərinin təxminən 8,2 % yüksəlməsi deməkdir. Sözügedən artım əsasən müştərilərə verilmiş kreditlərin həcminin artımı ilə izah olunur. Eyni zamanda bankın faiz xərcləri 101 milyon 921 min manat olmuşdur ki, bu da 2024-cü ildə qeydə alınmış 78 milyon 136 min manatlıq göstəricidən 23 milyon 785 min manat çoxdur. Başqa sözlə, faiz xərcləri il ərzində təxminən 30%-dən bir qədər çox artmışdır. Faiz xərclərindəki bu artım əsasən depozitlər üzrə faiz ödənişlərinin yüksəlməsi və bank tərəfindən cəlb edilmiş kredit resursları üzrə xərclərin artması ilə bağlıdır. Nəticə etibarilə xalis faiz gəliri 143 milyon 091 min manat təşkil etmiş və əvvəlki illə müqayisədə 4 milyon 620 min manat, yəni təxminən 3% səviyyəsində azalma müşahidə olunmuşdur.Xalis faiz gəliri 3.1% azalıb: faiz gəlirləri artsa da, faiz xərcləri 30.4% yüksəlib və marjanı sıxıb.
2025-ci ilin sonuna Unibankın qeyri-faiz gəlirləri 146 milyon 290 min manat olmuşdur. Bu göstərici 2024-cü ildə qeydə alınmış 122 milyon 452 min manatlıq nəticədən 23 milyon 838 min manat çoxdur ki, bu da qeyri-faiz gəlirlərinin təxminən beşdəbir hissə, yəni 19–20% intervalında artdığını göstərir. Qeyri-faiz gəlirlərindəki bu artım əsasən bankın komissiya və haqq xidmətlərindən əldə etdiyi gəlirlərin yüksəlməsi hesabına formalaşmışdır. Belə ki, alınan haqq və komissiya gəliri 2025-ci ildə 126 milyon 901 min manat təşkil etmiş, bu da 2024-cü ildəki 105 milyon 009 min manatla müqayisədə əhəmiyyətli artım deməkdir. Valyuta əməliyyatlarından əldə olunan gəlirlər isə 16 milyon 499 min manat səviyyəsində formalaşmış və əvvəlki ilin göstəricisini cüzi şəkildə üstələmişdir.
Ötən il Unibankın əməliyyat mənfəəti 69 milyon 918 min manat olmuşdur. Bu göstərici 2024-cü ildəki 62 milyon 599 min manatlıq nəticə ilə müqayisədə 7 milyon 319 min manat artmışdır ki, bu da əməliyyat mənfəətinin təxminən 12% yüksəldiyini göstərir. Əməliyyat mənfəətindəki artım qeyri-faiz gəlirlərinin faiz xərclərinin artım tempini üstələməsi nəticəsində formalaşmışdır.
Maliyyə vəziyyəti baxımından Unibankın ümumi aktivləri 2025-ci ilin sonunda 2 milyard 132 milyon 917 min manat təşkil etmişdir. Bu göstərici 2024-cü ilin 1 milyard 759 milyon 725 min manatlıq səviyyəsi ilə müqayisədə 373 milyon 192 min manat artmışdır ki, bu da aktivlərin beşdəbir hissədən bir qədər artıq böyüməsi deməkdir. Aktivlərin artımı əsasən nağd vəsaitlərin və kredit portfelinin böyüməsi ilə bağlıdır. Nağd pul və onun ekvivalentləri 2025-ci ildə 385 milyon 363 min manata yüksəlmişdir. Bu, əvvəlki ildəki 235 milyon 848 min manatla müqayisədə 149 milyon 515 min manat artım deməkdir və nağd vəsaitlərin təxminən üçdəiki nisbətində çoxaldığını göstərir. Müştərilərə verilmiş kreditlər isə ehtiyatlar çıxıldıqdan sonra 1 milyard 276 milyon 217 min manat təşkil etmişdir ki, bu da 2024-cü ildəki 1 milyard 113 milyon 703 min manatla müqayisədə 162 milyon 514 min manatlıq, yəni təxminən 15%-ə yaxın artım deməkdir.
2025-ci il ərzində Unibankın ümumi öhdəlikləri 1 milyard 940 milyon 120 min manata yüksəlmişdir. Bu göstərici əvvəlki ilin 1 milyard 592 milyon 697 min manatlıq səviyyəsi ilə müqayisədə 347 milyon 423 min manat artmışdır ki, bu da öhdəliklərin təxminən 22%artdığını göstərir. Sözügedən artım bankın aktivlərinin genişlənməsini maliyyələşdirmək üçün vəsait mənbələrinin artırılması ilə əlaqədardır. Xüsusilə müştəri depozitlərində nəzərəçarpacaq artım müşahidə olunur. Belə ki, depozitlərin həcmi 1 milyard 377 milyon 937 min manata çatmış və 2024-cü ilin 1 milyard 204 milyon 660 min manatlıq göstəricisi ilə müqayisədə 173 milyon 277 min manat artmışdır. Bu isə depozit bazasının təxminən 14% artdığını göstərir. 2025-ci ildə Unibankın kapitalı 192 milyon 796 min manat təşkil etmişdir ki, bu da əvvəlki ilin 167 milyon 027 min manatlıq səviyyəsindən 25 milyon 769 min manat çoxdur. Başqa sözlə, bankın kapitalı il ərzində təxminən 15% artmışdır və bu artım əsasən dövr ərzində əldə edilmiş xalis mənfəətin kapitala əlavə olunması ilə bağlıdır artımın mühüm hissəsi bölüşdürülməmiş mənfəətdə cəmlənib.
Pul vəsaitlərinin hərəkəti baxımından əməliyyat fəaliyyətindən əldə olunan xalis pul vəsaitləri 147 milyon 831 min manat olmuşdur. Bu göstərici 2024-cü ildə qeydə alınmış 44 milyon 375 min manatlıq nəticə ilə müqayisədə 103 milyon 456 min manat artmışdır ki, bu da əməliyyat pul axınının iki dəfədən çox yüksəldiyini göstərir. Əməliyyat fəaliyyətindən yaranan pul vəsaitlərindəki bu kəskin artım bankın əsas fəaliyyətindən pul yaratma qabiliyyətinin əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdığını göstərir. Sözügedən dinamika əsasən əməliyyat öhdəliklərində, xüsusilə müştəri depozitlərində və banklardan cəlb olunan vəsaitlərdə qeydə alınmış artımlarla əlaqədardır.
Risk göstəricilərinə gəldikdə, kredit riski baxımından Unibankın ümumi kredit portfeli 1 milyard 304 milyon 631 min manat təşkil edir. Portfeldə vaxtı keçmiş kreditlərin həcmi təxminən 73 milyon 287 min manat səviyyəsindədir ki, bu da ümumi portfelin təxminən 5–6 %-i həcmindədir və nəzarət edilə bilən səviyyə kimi qiymətləndirilə bilər. Kreditlərin təminat strukturu əsasən daşınmaz əmlakla təmin olunan kreditlər və təminatsız kreditlər arasında bölünmüşdür.
Likvidlik riski baxımından likvidlik cədvəli göstərir ki, bankın müddətlər üzrə aktiv və öhdəlik axınları balanslaşdırılmışdır və bank həm qısa, həm də uzunmüddətli öhdəliklərini yerinə yetirmək imkanına malikdir. Valyuta riski baxımından açıq valyuta mövqeyi təxminən mənfi 10% səviyyəsindədir ki, bu da bankın xarici valyuta məzənnələrindəki dəyişikliklərə müəyyən dərəcədə məruz qaldığını göstərsə də, bu göstərici tənzimləyici limitlər çərçivəsində qalır. Faiz riski baxımından isə faiz həssas aktivlərin həcmi faiz həssas öhdəliklərdən daha yüksəkdir ki, bu da faiz dərəcələrinin dəyişməsi halında bankın maliyyə nəticələrinə təsirin mümkünlüyünü göstərir.
Ümumilikdə qiymətləndirmə aparıldıqda qeyd etmək olar ki, 2025-ci ildə Unibank əhəmiyyətli maliyyə böyüməsi nümayiş etdirmişdir. Bankın aktivləri, kredit portfeli, depozit bazası və kapitalı artmış, əməliyyat fəaliyyətindən güclü pul axını formalaşmış və xalis mənfəət əhəmiyyətli dərəcədə yüksəlmişdir. Risk göstəriciləri ümumilikdə məqbul səviyyədə qalır, likvidlik vəziyyəti qənaətbəxşdir, valyuta və faiz risklərinin isə diqqətlə idarə olunması zəruridir. Ümumi nəticə etibarilə Unibankın 2025-ci il maliyyə göstəriciləri müsbət trendi əks etdirir və bankın bazar mövqeyinin gücləndiyini göstərir.
2025-ci ilin maliyyə nəticələri Unibankda mənfəət və aktivlərin artdığını göstərsə də, xalis faiz gəliri azalıb Faiz gəlirləri yüksəldiyi halda, depozitlərə və cəlb olunan vəsaitlərə ödənilən faizlərin 30 faizdən çox artması bankın faiz marjasını ciddi şəkildə sıxıb və əsas bankçılıq fəaliyyətindən əldə edilən gəlirin dayanıqlılığını zəiflədib. Mənfəət artımının böyük hissəsinin komissiya və digər qeyri-faiz gəlirləri hesabına formalaşması isə gəlir strukturunda balanssızlıq yaradaraq bankın gələcək dövrlərdə bazar aktivliyinə və əməliyyat həcmlərinə daha həssas olmasına səbəb ola bilər.
Müəllif:Aynur Qəniyeva