Rusiya nefti Hörmüz boğazından daşımır, lakin 2026-cı ilin ikinci rübündə Çinə neft satışının azalmasına görə ən çox zərər görən ikinci ölkə olub.
ABŞ Energetika Nazirliyinin məlumatına görə, 2026-cı ilin birinci rübündən ikinci rübünə keçiddə dəniz yolu ilə neft idxalında ən böyük azalma İraqdan gündə 910 min barel, Çinin əsas neft tədarükçüsü olan Rusiyadan gündə 640 min barel və BƏƏ-dən gündə 600 min barel həcmində qeydə alınıb.
Analitiklər artıq mövcud neft böhranını təhlil etməyə başlayıblar və bu böhranda əsas rolu Çin oynayaraq ABŞ-yə liderliyi ələ almağa imkan vermir.
Çin neftçiləri tərəfindən tələbatın gündə təxminən 4 milyon barel azalması, bəzi qiymətləndirmələrə görə isə daha böyük həcmdə enməsi dünya neft bazarına hazırkı böhranı daha yumşaq keçirməyə imkan verib.
Avropa ölkələrində yanacaq qalır, Hindistan iqtisadiyyatı iflic olmayıb, hətta lazım olan yanacaq-sürtkü materiallarının 80 faizini idxal edən Avstraliya da vəziyyətdən çıxış yolu tapıb. Halbuki Hörmüz boğazının blokadasının başlanmasından 150 gündən çox vaxt keçib.
Maraqlıdır ki, Çində neft idxalının azalması ölkədə neft emalının eyni həcmdə azalması demək deyil.
ABŞ Energetika Nazirliyi yazır ki, Çin xam neft idxalını neft emalı zavodlarının istehsalı azaltdığından daha çox ixtisar edib.
2026-cı ilin ikinci rübündə Çin neft emalı zavodları birinci rüblə müqayisədə gündə 2,2 milyon barel daha az xam neft emal edib. Eyni dövrdə idxal isə gündə 3,9 milyon barel azalıb.
Ümumilikdə Çin iqtisadiyyatı sürətlə inkişaf edir, ordusu güclənir, xarici siyasəti isə dəyişməz qalır: “İki pələng döyüşəndə meymun üçün ən yaxşısı ağacda oturmaqdır”.
Çin Kommunist Partiyası ehtiyatlarını bazara çıxarmaqla həm ölkə daxilində, həm də dünya iqtisadiyyatında yanacaq böhranının təsirini maksimum dərəcədə yumşaldır və Yaxın Şərqdəki münaqişənin tezliklə başa çatmasını gözləyir.
Bəs Rusiya neftçiləri nə edib?
Onlar gündə 640 min barel nefti yeni bazarlara yönəldərək Yaxın Şərq tədarükündə yaranmış qıtlığı Rusiya enerji resursları ilə doldurmağa və yeni alıcılar tapmağa çalışıblar.
Sonra isə Rusiya neftinə tətbiq olunan endirimlərin haradan yarandığına və “dost, strateji tərəfdaş” Çinin bu məsələdə hansı rolu oynadığına təəccüblənirik.
