ABŞ Federal Ehtiyat Sistemi (FED) bu il ikinci dəfə əsas faiz dərəcəsini 25 baza bəndi (0,25%) azaldaraq illik 3,75%-dən 4% həddinə endirib.
FED xəbər verir ki, qurumun yaydığı press-relizdə bu qərarın əsaslandırılması kimi bir sıra amillər göstərilib.
Qeyd olunur ki, iqtisadi fəaliyyət orta tempdə artmaqda davam edir, inflyasiya isə ilin əvvəlinə nisbətən yüksəlib və “bir qədər yüksək” səviyyədə qalır. İşsizlik səviyyəsi isə avqust ayına qədər aşağı səviyyədə qalmaqla birlikdə, cüzi artım təşkil edib.
FED, Federal Açıq Bazar Komitəsinin (FOMC) məqsədinin uzunmüddətli dövrdə maksimum məşğulluq və 2% inflyasiya hədəfinə çatmaq olduğunu bir daha vurğulayıb. Bununla belə, komitə iqtisadi perspektivlərin qeyri-müəyyənliyini saxladığını və son aylarda məşğulluğun azalması risklərinin artdığını bildirib. Bütün bu şərtlər nəzərə alınaraq, federal fondlar üzrə hədəf faiz diapazonu 3,75%-4% səviyyəsinə endirilib.
Xarici mənbələr, xüsusən Bloomberg, bu qərarın arxasında duran bir başqa çətinliyi də qeyd edir. Agentliyin məlumatına görə, ABŞ hökumətinin fəaliyyətinin qismən dayandırılması (şatdaun) səbəbindən ölkədə iqtisadi göstəricilərin açıqlanması demək olar ki, tamamilə dayanıb. Bu vəziyyət iqtisadi mühitin daha da qeyri-müəyyənləşməsinə səbəb olub. Bloomberg Economics mütəxəssisləri belə şəraitdə FED-in düzgün məlumat olmadan verə biləcəyi qərarların sonradan peşmançılıqla nəticələnə biləcəyini düşünürlər.
Siyasi Təzyiqlər və Təyinatlar
Qeyd etmək lazımdır ki, FED keçmişdə də faizləri aşağı salmaqda davam edib. Xatırladaq ki, qurum 2024-cü ilin sentyabrında keçirilən əvvəlki iclasında da faiz dərəcəsini 4,25%-4,5%-dən 4%-4,25%-ə endirmişdi. O dövrdə ABŞ-nin o vaxtkı Prezidenti Donald Tramp dəfələrlə FED-i faizləri aşağı salmağa çağırırdı.
2024-cü ilin avqust ayının sonunda isə Tramp, FED-in İdarə Heyətinin üzvü Liza Kuku vəzifədən azad etdiyini elan etdi. Rəsmi səbəb olaraq onun şəxsi yaşayışı üçün rəsmiləşdirdiyi, lakin investisiya məqsədli mənzillərə nisbətən daha əlverişli şərtlərlə verilən ipoteka kreditləri göstərilib. Bu addım ictimaiyyət tərəfindən tənqid olunub.
Hadisələr daha da inkişaf edərək, sentyabrın əvvəlində ABŞ Ədliyyə Nazirliyi Kukun ipoteka kreditləri ilə bağlı mümkün dələduzluq işi üzrə cinayət istintaqına başladığını açıqladı. Bundan bir gün əvvəl isə ABŞ Apellyasiya Məhkəməsi Kukun hələlik vəzifədə qalması barədə qərar vermişdi. Məhkəmə onun irəli sürülmüş ittihamlara qarşı özünü müdafiə etmək hüququna malik olduğunu vurğulamışdı.