2025-ci ilin oktyabr ayında banka daxil olmalar üzrə əməliyyatların sayı cüzi – cəmi 1,8% artsa da, ümumi məbləğin 27,6%-lik yüksəlişi daxili dövriyyədə nəzərəçarpan canlanmanın baş verdiyini göstərir.
GDP Mərkəzi Banka istinadla xəbər verir ki, xüsusilə diqqəti cəlb edən məqam isə bir əməliyyatın orta məbləğinin 480,2 manatdan 602,2 manata yüksəlməsi, yəni 25,4% artmasıdır. Bu dinamika daha iri həcmli ödənişlərin bank sisteminə daxil olmasının gücləndiyini, yüksək məbləğli tranzaksiyaların payının artdığını göstərir.
Bunun əksinə olaraq, bankdan kənara köçürmələr üzrə tam fərqli tendensiya müşahidə olunur. Xaricə və ya digər maliyyə təşkilatlarına yönələn əməliyyatların sayı 31,2% azalaraq kəskin geriləmə nümayiş etdirib. Ümumi köçürmə məbləğinin də 10,1% azalması bu istiqamətdə aktivliyin zəiflədiyini təsdiqləyir. Lakin maraqlı bir nüans var: əməliyyatların sayının azalmasına baxmayaraq, bir ödənişin orta məbləği 30,4% artaraq 484,2 manatdan 631,3 manata yüksəlib. Bu, daha az sayda olsa da, daha iri məbləğli köçürmələrin aparıldığını göstərir. Yəni kiçik həcmli tranzaksiyaların sayı azalıb, böyük korporativ və ya yüksək dəyərli ödənişlərin xüsusi çəkisi artıb.
Ümumi mənzərə göstərir ki, bank sisteminə daxil olan vəsaitlərin həm miqdar, həm də məbləğ baxımından artması ölkə daxilində likvidliyin yüksəldiyinə işarə edir. Bankdan kənara köçürmələrdə əməliyyat sayının ciddi şəkildə azalması isə müxtəlif amillərlə əlaqəli ola bilər: valyuta axınının tənzimlənməsi, xarici ödənişlərə ehtiyacın azalması və ya iri həcmli şirkət ödənişlərinin konsentrasiya olunması kimi. Hər iki istiqamət üzrə orta məbləğin artması ümumi şəkildə göstərir ki, bazarda aparılan ödənişlərin strukturunda iri məbləğli əməliyyatların rolu daha da güclənib və tranzaksiyaların dəyəri əvvəlki dövrlə müqayisədə əhəmiyyətli şəkildə yüksəlib.
Müəllif: Aynur Qəniyeva