Bank Respublikanın 30 sentyabr 2025-ci il tarixinə xalis mənfəəti 43.167,72 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 39.273,09 min manatdan 3.894,63 min manat və ya 9,9% çoxdur.Xüsusilə, müştəri kreditləri üzrə faiz gəlirləri 31.1% artaraq ən mühüm töhfəni verib. Bu, bankın əsas kredit biznesinin genişləndiyini və faiz marjlarının yaxşı idarə olunduğunu göstərir. Bankın ümumi faiz gəliri 217.737,20 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə bankın əldə etdiyi 172.618,52 min manatdan 45.118,68 min manat və ya 26,1% çoxdur.
GDP Bank Respublikanın 2025-ci ilin 3-cü rübünün sonuna olan maliyyə hesabatına istinadla xəbər verir ki, xüsusilə, müştərilərə verilmiş kreditlər üzrə faiz geliri 190.319,50 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 145.128,40 min manatdan 45.191,10 min manat və ya 31,1% çoxdur.
Bank Respublikanın 30 sentyabr 2025-ci il tarixinə banklar və digər maliyyə institutlarına verilən kreditlər üzrə faiz geliri 2.659,59 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 1.069,41 min manatdan 1.590,18 min manat və ya 148,7% çoxdur. Banklar və digər maliyyə institutlarındakı depozitlər üzrə faiz gəliri 15.583,77 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 10.309,90 min manatdan 5.273,87 min manat və ya 51,2% çoxdur.
Bank Respublikanın 30 sentyabr 2025-ci il tarixinə ticarət və investisiya qiymətli kağızları üzrə faiz gəliri 4.659,33 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 2.213,65 min manatdan 2.445,68 min manat və ya 110,5% çoxdur. Digər faiz gəlirləri isə 4.515,00 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 13.897,16 min manatdan 9.382,16 min manat və ya 67,5% azdır.
Bank Respublikanın 2025-ci ilin 3-cü rübünün sonuna ümumi faiz xərcləri 90.839,35 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 63.182,28 min manatdan 27.657,07 min manat və ya 43,8% çoxdur.
Bank Respublikanın faiz gəlirlərindən daha sürətli olaraq, Faiz Xərcləri 43.8% artıb. Bu artımın ən kritik komponenti “Cəlb edilmiş kreditlər üzrə faiz xərcləri”-nin 184.6% (təxminən 30 mln manat) artmasıdır. Bu, bankın maliyyə bazasını genişləndirmək üçün əsasən digər banklardan və ya maliyyə bazarlarından daha bahalı şərtlərlə borc aldığını (cəlb edilmiş kreditlər) aşkar edir. Başqa sözlə, artan kredit portfelini maliyyələşdirmək üçün depozitlərdən daha bahalı mənbələrə müraciət edilib. Bu, gələcəkdə bankın faiz marjasına təzyiq göstərə bilər.
Depozitlər üzrə faiz xərcləri 38.030,38 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 36.607,18 min manatdan 1.423,20 min manat və ya 3,9% çoxdur. Mərkəzi Bank və dövlət fondları qarşısında öhdəliklər üzrə faiz xərcləri 429,62 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 2,54 min manatdan 427,08 min manat və ya 16814,2% çoxdur.
Bank Respublikanın 30 sentyabr 2025-ci il tarixinə , balansında olan nağd pulun 118 mln manat azalmasına baxmayaraq, 514 mln manatlıq böyük bir məbləği digər banklarda depozitə yatırıb. Bu da onun likvidlik bufferının zəiflədiyini göstərir.
Bunun bir neçə səbəbi ola bilər:
- Gəlir Optimallaşdırılması: Ehtimal ki, Mərkəzi Bankda saxlanılan nağd pul (ki, adətən az və ya sıfır faiz gəlir gətirir) və ya digər aşağı gəlirli likvid aktivlər, daha yüksək faiz gəliri gətirən banklararası depozitlərə yönləndirilib. Bu, “Bank depozitləri üzrə faiz gəliri”ndəki 51.2% artımla təsdiqlənir.
- Likvidlik İdarəetməsi: Bank, qısa müddətli likvidlik artığını daha səmərəli şəkildə idarə edir.
- Riskdən Yayınma: İqtisadiyyatda qeyri-müəyyənlik olduqda, banklararası depozitlər bəzi digər investisiyalara nisbətən daha təhlükəsiz hesab edilə bilər.
Cəlb edilmiş kreditlər üzrə faiz xərcləri 46.214,38 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 16.237,02 min manatdan 29.977,36 min manat və ya 184,6% çoxdur.
Qiymətli kağızlar üzrə faiz xərcləri 2.632,96 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 3.304,93 min manatdan 671,97 min manat və ya 20,3% azdır. Digər faiz xərcləri isə 3.532,02 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 7.030,60 min manatdan 3.498,58 min manat və ya 49,8% azdır.
Nəticədə, bankın xalis faiz gəliri 126.897,84 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 109.436,24 min manatdan 17.461,60 min manat və ya 16,0% çoxdur. Bankın qeyri-faiz gəlirləri 30.208,83 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 28.109,86 min manatdan 2.098,97 min manat və ya 7,5% çoxdur. Alınan haqq və komissiya gəliri 22.751,60 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 21.770,79 min manatdan 980,81 min manat və ya 4,5% çoxdur. Xarici valyutadan gəlir isə 7.457,23 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 6.339,07 min manatdan 1.118,16 min manat və ya 17,6% çoxdur.
Bank Respublikanın qeyri-faiz xərcləri 98.479,56 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 85.407,53 min manatdan 13.072,03 min manat və ya 15,3% çoxdur. Bank haqqı və digər kompensasiya növləri üzrə xərclər 57.524,12 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 46.866,89 min manatdan 10.657,23 min manat və ya 22,7% çoxdur.
Bank Respublikanın 30 sentyabr 2025-ci il tarixinə ümumi və inzibati xərclər 23.054,82 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 21.983,21 min manatdan 1.071,61 min manat və ya 4,9% çoxdur. Amortizasiya xərcləri 3.229,46 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 3.069,06 min manatdan 160,40 min manat və ya 5,2% çoxdur. Digər xərclər isə 14.671,16 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 13.488,37 min manatdan 1.182,79 min manat və ya 8,8% çoxdur.
Bunun nəticəsində, Bank Respublikanın mənfəət vergisindən əvvəlki mənfəəti 54.667,72 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 49.719,99 min manatdan 4.947,73 min manat və ya 10,0% çoxdur. Bankın mənfəət vergisi 11.500,00 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 10.446,90 min manatdan 1.053,10 min manat və ya 10,1% çoxdur.
Bank Respublikanın hesabat dövründə balans göstəricilərinə gəldikdə, bankın ümumi aktivləri 2.717.912,03 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 2.176.633,34 min manatdan 541.278,69 min manat və ya 24,9% çoxdur. Nağd pul vəsaitləri və onların ekvivalentləri 368.841,63 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 486.543,16 min manatdan 117.701,53 min manat və ya 24,2% azdır. Ticarət və investisiya qiymətli kağızları 80.626,92 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 57.077,51 min manatdan 23.549,41 min manat və ya 41,3% çoxdur.
Bank Respublikanın 30 sentyabr 2025-ci il tarixinə bank və digər maliyyə institutlarındaki depozitlər 561.486,21 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 47.141,60 min manatdan 514.344,61 min manat və ya 1091,1% çoxdur. Banklar və digər maliyyə institutlarına verilən kreditlər 36.915,86 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 26.733,09 min manatdan 10.182,77 min manat və ya 38,1% çoxdur.
Müştərilərə verilmiş kreditlər 1.577.151,80 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 1.471.886,77 min manatdan 105.265,03 min manat və ya 7,2% çoxdur. Bunun daxilində, istehlak kreditləri 342.513,98 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 312.266,66 min manatdan 30.247,32 min manat və ya 9,7% çoxdur. Biznes kreditləri 1.069.567,08 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 1.013.361,04 min manatdan 56.206,04 min manat və ya 5,5% çoxdur.
Daşınmaz əmlak kreditləri isə 165.070,73 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 146.259,07 min manatdan 18.811,66 min manat və ya 12,9% çoxdur. Mümkün zərərlər üçün yaradılmış məqsədli ehtiyatlar 10.913,37 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 6.616,87 min manatdan 4.296,50 min manat və ya 64,9% çoxdur.Mümkün Zərərlər üçün Ehtiyatın 64.9% artması bir nöqtədə narahatlıq doğura bilər. Bu, bankın kredit portfelinin genişlənməsi ilə yanaşı, iqtisadi şəraitdən asılı olaraq kredit riskinin artdığını görməsi və buna görə daha çox ehtiyat ayırması ilə əlaqədardır. Bu, ehtiyatlı bir risk idarəetmə siyasətini göstərsə də, gələcəkdə problemli kreditlərin artabiləcəyinə işarə ola bilər.
Bankın əmlak və avadanlıqları 47.490,86 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 44.564,48 min manatdan 2.926,38 min manat və ya 6,6% çoxdur. Qeyri-maddi aktivlər 2.130,27 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 2.182,06 min manatdan 51,79 min manat və ya 2,4% azdır. Digər aktivlər isə 54.181,86 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 47.121,54 min manatdan 7.060,32 min manat və ya 15,0% çoxdur.
Bankın ümumi öhdəlikləri 2.487.033,50 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 1.977.993,39 min manatdan 509.040,11 min manat və ya 25,7% çoxdur. Müştəri depozitləri 1.515.352,59 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 1.348.087,09 min manatdan 167.265,50 min manat və ya 12,4% çoxdur.
Fiziki şəxslərin depozitləri 602.476,18 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 636.244,66 min manatdan 33.768,48 min manat və ya 5,3% azdır.
Hüquqi şəxslərin depozitləri isə 912.876,41 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 711.842,43 min manatdan 201.033,98 min manat və ya 28,2% çoxdur.
Banklar və digər maliyyə institutları qarşısında öhdəliklər 723.007,98 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 534.529,36 min manatdan 188.478,62 min manat və ya 35,3% çoxdur.
Borc qiymətli kağızları 8.500,00 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə olmamışdır. Subordinasiya borc öhdəlikləri 164.302,16 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 25.799,20 min manatdan 138.502,96 min manat və ya 536,9% çoxdur. Digər öhdəliklər isə 75.870,77 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 69.577,75 min manatdan 6.293,02 min manat və ya 9,0% çoxdur.
Kapital maddələrində, bankın ümumi kapitalı 230.878,53 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 198.639,94 min manatdan 32.238,59 min manat və ya 16,2% çoxdur. Səhmdar kapitalı 73.961,09 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 73.961,09 min manat ilə eyni səviyyədə qalmışdır. Bölüşdürülməmiş mənfəət 129.311,77 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 98.702,34 min manatdan 30.609,43 min manat və ya 31,0% çoxdur. Ümumi Kapitalın artımının əsas mənbəyi Bölüşdürülməmiş Mənfəətin 31.0% artmasıdır. Bank, xalis mənfəətinin böyük hissəsini (təxminən 30.6 mln manat) sahibkarlara dividendlər şəklində paylamaq əvəzinə, öz kapital bazasında saxlayaraq gələcək böyüməyə və sabitliyə investisiya edir.
Ümumi ehtiyatlar 27.605,67 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 25.976,51 min manatdan 1.629,16 min manat və ya 6,3% çoxdur.
Xüsusilə, kreditlər, lizinqlər və digər aktivlər üzrə ehtiyatlar 18.538,72 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 16.909,56 min manatdan 1.629,16 min manat və ya 9,6% çoxdur. Əsas vasitələrin yenidən qiymətləndirilməsindən yaranan ehtiyatlar isə 9.066,95 min manat təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövründə 9.066,95 min manat ilə eyni səviyyədə qalmışdır.
Müəllif: Aynur Qəniyeva