2026-cı ilin 1-ci rübü ərzində ARDNF-nin neft-qaz gəlirlərinin 1 803,1 milyon manatının 1 802,7 milyon manatı – yəni 99,98%-i — birbaşa mənfəət nefti və qazının satışından əldə edilmişdir. Bonus ödənişləri və tranzit gəlirləri cəmi 0,4 milyon manat təşkil etmiş, bu da həmin mənbələrin hazırkı dövrdə marginal rol oynadığını göstərir.
Neft yataqları üzrə bölgüdə AÇG bloku 1 400,5 milyon manat ilə ümumi neft-qaz gəlirlərinin 77,7%-ni təmin etmişdir. Şahdəniz yatağı isə qaz və kondensat üzrə 359,6 milyon manat — yəni 19,9% — pay tutmuşdur. Bu nisbət ARDNF gəlirlərinin hələ də əsasən AÇG-yə bağlı olduğunu, Şahdənizin isə ikinci, lakin əhəmiyyətli mənbə rolunu qoruduğunu ortaya qoyur
3 223,5 milyon manatlıq ümumi xərcin 99,6%-i — yəni 3 210,0 milyon manat — dövlət büdcəsinə transfert kimi köçürülmüşdür. Bu, ARDNF-nin dövlət maliyyəsindəki rolunun nə qədər dominant olduğunu bir daha təsdiqləyir: fond faktiki olaraq büdcənin həyati bir istinad nöqtəsinə çevrilmişdir.
Layihə xərclərinin 7,1 milyon manat təşkil etməsi isə ayrıca diqqəti cəlb edir. Fondun insan kapitalına investisiya etdiyi iki dövlət proqramı — ali təhsilin beynəlxalqlaşdırılması (1,2 mln manat) və gənclərin xaricdə təhsili (5,9 mln manat) -davam etdirilmişdir. Bu xərclər ümumi büdcənin 0,2%-dən azdır, lakin strateji baxımdan uzunmüddətli insan kapitalı formalaşdırması üçün əhəmiyyətlidir. İdarəetmə xərcləri isə 6,4 milyon manat olaraq fondun əməliyyat bazasının səmərəli idarə olunduğunu göstərir.
Maliyyə Bazarları: Çətin Mühitdə Diferensiallaşmış Nəticə
2026-cı ilin ilk rübü qlobal maliyyə bazarları üçün sınaq dövrü olmuşdur. Yaxın Şərqdəki geosiyasi gərginliklər, yüksələn enerji qiymətləri və inflyasiya gözləntiləri birlikdə istiqraz bazarlarına mart ayında ciddi təzyiq göstərdi. Avropa bazarları bu dalğadan daha çox zərər çəkdi; ABŞ dollarında emissiya edilmiş portfel isə göreli dayanıqlıq nümayiş etdirdi.
Qızıl bu mühitdə ARDNF üçün əsl dayaq nöqtəsinə çevrildi. Son illərdə qlobal qeyri-müəyyənlik fonunda yüksələn qızıl qiymətlərinin müsbət tendensiyası 2026-cı ildə də davam etmiş, mart ayındakı qismən korreksiyaya baxmayaraq rüb ümumilikdə müsbət bağlanmışdır. Alternativ investisiyalar — özəl kapital, daşınmaz əmlak, infrastruktur — da müsbət gəlirlilik göstərərək portfelin diversifikasiyasının dəyərini sübut etmişdir.
Nəticə etibarilə 741,1 milyon manatlıq investisiya gəliri azalması əsasən istiqraz qiymətlərinin geriləməsindən qaynaqlanmış, qızıl və alternativ aktivlər bu itkini qismən kompensasiya etmişdir.
Ümumilikdə ARDNF I rübü iki fərqli mənzərə ilə tamamlamışdır: bir tərəfdən neft-qaz gəlirləri sabit axmış, qızıl ehtiyatları fondun büdcədənkənar gəlirlərini möhkəmləndirmişdir; digər tərəfdən isə qlobal bazar volatiliteti portfelə əhəmiyyətli mənfi iz buraxmışdır. Fondun aktivlərinin demək olar ki, dəyişməz qalması bu iki qüvvənin bir-birini tarazlaşdırmasının nəticəsidir. Gələn rüblər üçün isə əsas izlənməli göstərici investisiya portfelinin bərpa dinamikası və neft-qaz gəlirlərinin davamlılığı olacaq.
Müəllif: Aynur Qəniyeva