Azərbaycan Respublikasının Dövlət Neft Fondu (ARDNF) 2026-cı ilin ilk üç ayını aktivlər baxımından demək olar ki, dəyişməz başa vurmuşdur. Lakin bu sabitliyin arxasında bir neçə diqqətəlayiq struktur tendensiyası gizlənir.
Aktivlər: Nominal Azalma, Strateji Sabitlik
Fondun aktivləri yanvar ayının əvvəlindəki 73 541,5 milyon dollardan mart sonuna 73 515,9 milyon dollara enmiş — rüb ərzindəki azalma cəmi 25,6 milyon dollar, yəni 0,03% təşkil etmişdir. Bu göstərici fond idarəçiliyi baxımından qeyri-əhəmiyyətli bir rəqəmdir və ARDNF-nin ümumi stabilliyi qoruduğunu sübut edir.
Gəlir Strukturu: Qızıl Əsas Faktora Çevrilir
2026-cı ilin I rübündə ümumi gəlirlər 3 180 milyon manat olmuşdur. Bu məbləğin strukturu isə maraqlı bir mənzərə ortaya qoyur:
- Karbohidrogen satışından — 1 803,1 mln manat (ümumi gəlirin ~56,7%-i)
- Büdcədənkənar gəlirlər (qızıl + valyuta məzənnəsi) — 2 117,9 mln manat
- İnvestisiya portfelindən azalma — −741,1 mln manat
Diqqət çəkən fakt budur ki, büdcədənkənar gəlirlər karbohidrogen gəlirlərini üstələmişdir. Qızıl qiymətlərinin qlobal miqyasda yüksək qalması ARDNF-nin qızıl ehtiyatlarını strateji üstünlüyə çevirmişdir. Bu, fondu sırf neft-qaz daxilolmalarından müəyyən qədər asılılıqdan xilas edir.
İnvestisiya Portfeli: Bazar Volatilliyi Təsir Göstərir
Hesabat dövründə investisiya gəlirləri üzrə 741,1 milyon manat həcmində azalma qlobal maliyyə bazarlarındakı dalğalanmaların birbaşa nəticəsidir. Bu, ARDNF üçün xarici risk amili olmaqda davam edir. Portfelin bazar dəyərinin dəyişməsindən yaranan bu itki, fondun idarəetmə strategiyasında daha güclü diversifikasiyanın vacibliyini bir daha xatırladır.
Gəlir–Xərc Balansı: Kiçik, Lakin İzlənməli Kəsir
Büdcə xərcləri 3 223,5 mln manat, ümumi gəlirlər isə 3 180,0 mln manat olmuşdur. Bu, 43,5 milyon manatlıq (1,4%) xərclərin artıqlığı deməkdir. Həmin xərclərin əsas hissəsi dövlət büdcəsinə köçürmələrdən ibarətdir. Bir rüblük kəsir kritik deyil, lakin dinamikanın davam etməsi halında fondun kapital bazasına uzunmüddətli təsir göstərə bilər.
ARDNF 2026-cı ilin ilk rübünü sabit, lakin mürəkkəb bir maliyyə mühitində başa vurmuşdur. Qızıl aktivlərinin dəyərinin yüksəlməsi fondu dəstəkləmiş, neft-qaz gəlirləri isə ənənəvi şəkildə əsas pay saxlamışdır. İnvestisiya portfelindəki itki isə qlobal qeyri-müəyyənliyin əks-sədası kimi dəyərləndirilməlidir. Gəlir-xərc fərqinin monitorinqi gələn rüblər üçün önəmli analitik göstərici olaraq qalır.