Hormuz boğazından neft ixracı normal gündəlik təxminən 20 milyon barrel səviyyəsi ilə müqayisədə 95% azalıb. Ekspertlər bunu müasir dövrün ən böyük neft təchizatı şoklarından biri adlandırırır.
Müharibədən əvvəl boğazdan gündəlik 23,3 milyon barrelədək neft keçirdi (bu göstərici 2018-ci ilin iyun ayında qeydə alınıb). Hazırkı çöküş həmin dövrlə müqayisədə daha da dramatikdir.
Goldman Sachs-ın hesabatına əsasən, Fars körfəzi ölkələrində neft hasilatı müharibədən əvvəlki səviyyə ilə müqayisədə təxminən 14,5 milyon barrel və ya 57% azalıb. Bərpa sürəti birbaşa boru kəmərlərinin ötürmə qabiliyyətindən, tankerlərin mövcudluğundan və quyu debetindən asılı olacaq.
Bundan əlavə, müharibə başlayandan bəri bölgədə tankerlərin boş tutumu təxminən 50% və ya 130 milyon barrel azalıb. Bu, boğaz təhlükəsiz açıldıqdan sonra belə ciddi logistik darboğazların yaranacağı anlamına gəlir.
Goldman xəbərdarlıq edir ki, boğaz nə qədər uzun müddət bağlı qalsa, hasilatın bərpası bir o qədər ləng olacaq. Uzunmüddətli dayanma quyularda lay fəsadlarına səbəb olur ki, bu da hasilatın bərpasından əvvəl bahalı müdaxilə işləri tələb edir.
Hətta optimist ssenariyə görə, boğaz açıldıqdan sonra 3 ay ərzində itirilmiş hasilatın yalnız 70%-i, 6 ay ərzində isə 88%-i bərpa oluna bilər. Tam bərpa isə bir neçə rüb çəkəcək.
Hormuz boğazında yaranmış bu vəziyyət qlobal enerji bazarında uzunmüddətli dalğalanmalara və təchizat zəncirində ciddi gərginliyə səbəb ola bilər. Ekspertlər xəbərdarlıq edir ki, dünya hələ öncə belə bir neft şoku ilə qarşılaşmamışdır.