2026-cı il üzrə pul siyasəti qərarlarının ictimaiyyətə açıqlanması qrafikinə əsasən, Azərbaycan Mərkəzi Bankı faiz dəhlizinin parametrləri ilə bağlı növbəti qərarını ictimaiyyətə 23 sentyabr 2026-cı il tarixində açıqayacaq.
Qeyd edək ki, Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının İdarə Heyətinin 31 İyul 2026-cı il tarixli qərarı ilə faiz dəhlizinin bütün parametrləri dəyişməz saxlanılıb (uçot dərəcəsi 6.5%, faiz dəhlizinin aşağı həddi 5.5%, faiz dəhlizinin yuxarı həddi isə 7.5% səviyyəsində).
Azərbaycan Mərkəzi Bankının sentyabrın 23-də faiz dəhlizinin parametrlərini dəyişməz saxlaması daha çox gözlənilə bilər.
Bu gözləntini dəstəkləyən əsas məqam avqust üzrə inflyasiya göstəricilərinin Mərkəzi Bankın iyulda açıqladığı proqnoz trayektoriyasından ciddi kənarlaşmaya işarə etməməsidir. Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, avqustda illik inflyasiya 5,7 faiz təşkil edib. Bu göstərici iyundakı 5,8 faizdən bir qədər aşağıdır və Mərkəzi Bankın 2026-cı ilin sonu üçün 6,1 faizlik proqnozundan da aşağı səviyyədə qalır.
Bununla belə, inflyasiya təzyiqləri tam aradan qalxmayıb. Avqustda qida məhsulları, alkoqollu içkilər və tütün məmulatları üzrə illik qiymət artımı 7,2 faizə yüksəlib. Aylıq inflyasiya isə ümumilikdə 0,2 faiz, bu kateqoriya üzrə 0,3 faiz olub. Bu göstəricilər Mərkəzi Bankın faizləri azaltmağa ehtiyatla yanaşması üçün əsas yaradır.
Digər tərəfdən Mərkəzi Bankın son pul siyasəti açıqlamasında faizlərin artırılmasını zəruri edən aydın daxili tələb təzyiqi görünmür. Mərkəzi Bank özü daxili tələb amillərinin mövcud fiskal və pul siyasəti fonunda inflyasiya təzyiqi yaratması ehtimalını yüksək qiymətləndirməyib. Eyni zamanda valyuta bazarında təklifin tələbi əhəmiyyətli üstələməsi, manat üzərində möhkəmlənmə təzyiqi, dollarlaşmanın azalması və bank sistemində yüksək likvidlik sərt pul siyasətinə keçid ehtiyacını zəiflədən amillərdir.
Beləliklə, məlumatlar iki istiqamətli risklərin davam etdiyini göstərir: qida inflyasiyasının yüksək olması və xaricdən inflyasiya idxalı riski faizlərin aşağı salınmasına qarşı arqument yaradır, valyuta bazarındakı güclü təklif və daxili tələb təzyiqlərinin zəifliyi isə faizlərin artırılması ehtiyacını azaldır. Məhz bu balans Mərkəzi Bankın iyul qərarında faiz dəhlizini dəyişməz saxlamasının əsas səbəbi olmuşdu və avqust statistikası həmin balansın əsaslı şəkildə pozulduğunu göstərmir.
Bu səbəbdən, 23 sentyabrda baza ssenarisi faiz dəhlizinin bütün parametrlərinin dəyişməz saxlanılmasıdır. Faiz artımı üçün avqust inflyasiyasında kifayət qədər kəskin pisləşmə görünmür, faiz endirimi üçün isə xüsusilə qida inflyasiyasının 7,2 faiz olması və xarici inflyasiya risklərinin qalması ehtiyatlı mövqenin davam etdirilməsini əsaslandırır.
Müəllif:Aynur Qəniyeva