Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) qiymətləndirmələrinə əsasən, illik inflyasiyanın formalaşmasına həm daxili tələb, həm istehsalçı qiymətləri, həm də xarici qiymət amilləri artırıcı təsir göstərib.
Bu barədə AMB-nin yarımillik “Pul Siyasəti İcmalı”nda bildirilir.
Mərkəzi Bankın hesablamalarına görə, illik inflyasiyaya ticarət tərəfdaşlarında inflyasiya 2,84 faiz bəndi artırıcı təsir göstərib. Bununla da xarici inflyasiya təzyiqləri qiymət artımına təsir edən əsas amil olub.
Eyni zamanda, dövlət istehlakı və ev təsərrüfatlarının istehlakı birlikdə inflyasiyanı 2,01 faiz bəndi artırıb. Bu göstərici daxili istehlak tələbinin qiymət dinamikasına əhəmiyyətli təsir göstərdiyini göstərir.
Hesabat dövründə kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalçı qiymətləri indeksi (KİQİ) illik inflyasiyaya 1,60 faiz bəndi artırıcı təsir edib. Bu, kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsal mərhələsində qiymət dəyişikliklərinin istehlak qiymətlərinə ötürülməsini əks etdirir.
AMB-nin qiymətləndirməsinə əsasən, nominal effektiv məzənnənin (NEM) təsiri isə 0,02 faiz bəndi artırıcı olub.
Bununla yanaşı, inflyasiya gözləntiləri və digər amillər ümumi qiymət artımını müəyyən qədər məhdudlaşdırıb. Belə ki, həmin amillərin illik inflyasiyaya 0,67 faiz bəndi azaldıcı təsir göstərdiyi qiymətləndirilir.
Beləliklə, Mərkəzi Bankın hesablamaları illik inflyasiyanın formalaşmasında ən böyük artırıcı töhfənin ticarət tərəfdaşlarındakı inflyasiyadan gəldiyini, daxili istehlak və kənd təsərrüfatı istehsalçı qiymətlərinin də inflyasiya təzyiqlərində mühüm rol oynadığını göstərir.