ABŞ Mərkəzi Bankı (Federal Ehtiyat Sistemi – Fed) 2026-cı ilin ilk pul siyasəti iclasının yekunlarına əsasən uçot dərəcəsi ilə bağlı qərarını açıqlayıb. Yanvarın 27–28-də keçirilən iclasdan sonra Fed əsas faiz dərəcəsini 3,50–3,75% intervalında dəyişməz saxlayıb. Bloomberg-in sorğusunda iştirak edən iqtisadçıların böyük əksəriyyəti də məhz bu qərarı gözləyirdi.
Fed sonuncu dəfə 10 dekabr tarixində faiz dərəcəsini 25 baza bəndi azaldıb. Hazırkı səviyyə 2022-ci ilin sonundan bəri ən aşağı göstərici kimi qiymətləndirilir.
FOMC-də fikir ayrılığı
Federal Açıq Bazar Komitəsi (FOMC) faizlərin sabit saxlanılması qərarını 10 səsə qarşı 2 səslə qəbul edib. Komitə üzvləri Christopher Waller və Stephen Miran isə 25 baza bəndi həcmində faiz endiriminin zəruri olduğunu bildirərək qərara etiraz ediblər.
Qərardan sonra yayımlanan açıqlamada qeyd olunub ki, məşğulluq göstəricilərində artım zəif, işsizlik səviyyəsi isə nisbətən sabit qalır. Eyni zamanda, əvvəlki üç açıqlamada yer alan və məşğulluğa dair aşağı yönlü risklərin artdığını vurğulayan ifadələr bu dəfə mətndən çıxarılıb.
Faiz endirimi ehtimalı qalır
Dekabr ayında dərc olunan faiz proqnozlarına əsasən, Fed rəsmilərinin əksəriyyəti ilin sonrakı mərhələlərində yenidən faiz endiriminə gedilə biləcəyini istisna etmir. Lakin inflyasiyanın hələ də yüksək səviyyədə qalması və əmək bazarında müşahidə edilən sabitlik bəzi siyasətçilərin əlavə endirimlərə tələsməməsi ilə nəticələnib.
Fed iqtisadi artımı bu dəfə “sağlam” kimi qiymətləndirib. Xatırladaq ki, ötən aylarda qurum iqtisadi böyüməni “mülayim” ifadəsi ilə xarakterizə edirdi.
Bazarların gözü Powell-də
Analitiklər hesab edir ki, faiz qərarından daha çox Fed sədri Cerom Pauellin mətbuat konfransında verdiyi açıqlamalar maliyyə bazarlarında qiymətləmələrə təsir göstərəcək əsas amil olacaq.
Powell: “İqtisadiyyat ilə dayanıqlı başlayıb”
Fed sədri Cerom Pauell iclasdan sonra çıxışında qurumun iki əsas hədəfə – məşğulluq və qiymət sabitliyinə ciddi şəkildə fokuslandığını vurğulayıb. Pauell bildirib ki, iqtisadiyyat ilə güclü başlanğıc edib və mövcud şəraitdə faizləri sabit saxlamaq ən uyğun qərar hesab olunub.
Onun sözlərinə görə, işsizlik səviyyəsində sabitlik siqnalları mövcuddur, lakin məşğulluq artımı hələ də zəifdir. Hazırda işsizlik 4,4% səviyyəsindədir və son aylarda əhəmiyyətli dəyişiklik müşahidə olunmayıb. Bununla belə, son üç ayda kənd təsərrüfatı xaric məşğulluqda toparlanma əlamətləri görünür.
Böyümə güclənir, inflyasiya hədəfdən yuxarıdır
Pauell iqtisadi aktivliyə dair göstəricilərin böyümədə güclü bərpaya işarə etdiyini, son iclasdan bəri açıqlanan məlumatların iqtisadi mənzərədə aydın yaxşılaşma göstərdiyini bildirib.
İnflyasiya ilə bağlı isə Fed sədri qeyd edib ki, 2022-ci ildə qeydə alınan yüksək səviyyələrdən ciddi geriləmə baş versə də, inflyasiya hələ də Fed-in uzunmüddətli 2% hədəfindən yuxarıdır. Pauell, məşğulluq və inflyasiya arasında müəyyən gərginliyin davam etdiyini də etiraf edib.
Siyasi və institusional mövzulara şərh verilmədi
Pauell hökumətin müvəqqəti bağlanmasının statistik məlumatların axınında müəyyən pozuntular yaratdığını, lakin bu təsirlərin tədricən aradan qalxdığını bildirib. O, tariflərin iqtisadiyyata təsirinin artıq əsasən qiymətlərə və fəaliyyətə əks olunduğunu da vurğulayıb.
Mətbuat konfransında Fed İdarə Heyətinin üzvü Lisa Cook ilə bağlı davam edən məhkəmə işi haqqında sualı cavablandıran Pauell, bunun Fed tarixində mühüm hüquqi proseslərdən biri olduğunu deyib.
Bununla yanaşı, Pauell sədr səlahiyyət müddəti bitdikdən sonra Fed-də qalmaq niyyəti və dolların məzənnəsi ilə bağlı suallara şərh verməkdən imtina edib.
Fed-in ehtiyatlı mövqeyi göstərir ki, qurum inflyasiya risklərini tam aradan qalxmış hesab etmir. Faiz endirimi perspektivi gündəmdə qalsa da, yaxın dövrdə qərarların makroiqtisadi göstəricilərdən asılı olaraq mərhələli şəkildə veriləcəyi gözlənilir.