Əmanətlərin Sığortalanması Fondu (ƏSF) əmanətlərin sığortalanması sistemi ilə bağlı mediada yayılan yanlış və qeyri-dəqiq məlumatlara münasibət bildirib.
GDP xəbər verir ki, Fondun açıqlamasında son vaxtlar bəzi media subyektlərində əmanətlərin sığortalanması mexanizminin məqsəd və funksiyalarının təhrif olunmuş formada təqdim edildiyi qeyd olunub. Bildirilib ki, qorunan əmanətlər üzrə illik faiz dərəcələrinin yuxarı hədləri barədə rəsmi mövqeyə əsaslanmayan məlumatların, eləcə də ekspertlərin çıxışlarında səsləndirilən yanlış fikirlərin yayılması əhali arasında çaşqınlıq yarada və bank sisteminə etimada mənfi təsir göstərə bilər.
Fond xatırladıb ki, əmanətlərin sığortalanması sistemi bankda sığorta hadisəsi baş verdikdə qorunan əmanətlərin qanunla müəyyən edilmiş hədlərdə kompensasiya edilməsini təmin edir. Azərbaycanda bu mexanizm “Əmanətlərin sığortalanması haqqında” Qanunla tənzimlənir və fiziki şəxslərdən əmanət cəlb etmək hüququ olan banklar Fondun məcburi iştirakçılarıdır.
Hazırda milli valyutada qorunan əmanətlər üzrə illik faiz dərəcəsinin yuxarı həddi 12 faiz, xarici valyutada isə 2,5 faiz təşkil edir.
Qanunvericiliyə əsasən, fiziki şəxslərin banklardakı cari və əmanət hesablarında olan qorunan vəsaitləri 100 faiz həcmində, lakin maksimum 100 min manatadək kompensasiya edilir. Fiziki şəxslərin sahibkarlıq fəaliyyəti ilə bağlı hesablarındakı vəsaitlər üzrə kompensasiya 20 min manatadək, notariusların depozit hesablarında fiziki şəxslərə məxsus vəsaitlər üzrə isə tam həcmdə nəzərdə tutulur.
ƏSF-nin məlumatına görə, 2020-ci ilədək sığorta hadisəsi baş vermiş banklar üzrə 28 820 qorunan əmanətçiyə ümumilikdə 831 milyon 764 min 855,06 manat kompensasiya ödənilib. 2020-ci ildən etibarən sığorta hadisəsi baş vermiş 6 bank üzrə isə 35 070 qorunan əmanətçiyə 898 milyon 129 min 935,33 manat kompensasiya verilib.
Fond həmçinin vurğulayıb ki, kompensasiyanın ödənilməsi əmanətçinin banka qarşı bütün tələblərinin avtomatik başa çatması demək deyil. Əmanətin məbləği ödənilən kompensasiyadan çox olduqda, qalan hissə üzrə əmanətçinin banka qarşı tələb hüququ saxlanılır və həmin tələblərin qanunvericiliyə uyğun olaraq bankın aktivləri hesabına ödənilməsi nəzərdə tutulur.
Açıqlamada qeyd olunub ki, Fondun fəaliyyəti yalnız ödəmə qabiliyyətini itirmiş bankların qorunan əmanətçilərinə kompensasiya verilməsi ilə məhdudlaşmır. ƏSF-nin funksiyalarına sığorta haqlarının toplanması, ehtiyatların formalaşdırılması, risklərin idarə edilməsi, Fondun vəsaitlərinin qorunması və kompensasiya ödənildikdən sonra tələb hüquqlarının həyata keçirilməsi də daxildir.
Fond media subyektlərinə əmanətlərin sığortalanması sistemi ilə bağlı məlumatları yayımlamazdan əvvəl ƏSF-nin rəsmi mövqeyini öyrənməyi tövsiyə edib.