Qızıl və gümüş bazarlarında müşahidə olunan kəskin ucuzlaşma qlobal maliyyə bazarlarında riskdən qaçış dalğasını gücləndirib. Metallardakı satışlar səhmlərə, kriptovalyutalara və enerji bazarına da sirayət edərək investorların mövqelərini yenidən qiymətləndirməsinə səbəb olub. Nəticədə ABŞ fond bazarının əsas göstəricilərindən olan S&P 500 fyuçersləri ilin əvvəlindən formalaşmış qazancı qısa müddətə itirmə riski ilə üzləşib.
Bazar məlumatlarına görə, S&P 500 fyuçersləri gündaxili 1,5%-lik enişdən sonra təxminən 0,8% aşağı səviyyədə ticarət olunub. Qlobal səhmləri əhatə edən MSCI ACWI indeksi də Asiya bazarlarında satışların güclənməsi fonunda geriləyib. Xüsusilə Cənubi Koreyanın Kospi indeksi region üzrə enişlərə liderlik edib.
Metal qiymətlərində tarixi dalğalanma
Ən diqqətçəkən proses qiymətli metallar bazarında baş verib. Qızıl bir sessiya ərzində 10%-ə qədər ucuzlaşıb və 1980-ci ildən bəri ən kəskin iki günlük enişə doğru irəliləyir. Gümüş isə cümə günündən bəri dəyərinin üçdə birindən çoxunu itirib. Analitiklər bu hərəkəti uzun müddət davam edən yüksəlişdən sonra “sıx mövqelərin sürətlə boşaldılması” ilə izah edirlər.
Riskdən qaçış artır
Riskdən qaçış təkcə metallarla məhdudlaşmayıb. Bitcoin 10 ayın minimumuna enib, Brent markalı neft 7,4%-ə qədər ucuzlaşıb, mis isə 5%-dən çox dəyər itirib. Bu, investorların eyni vaxtda bir neçə aktiv sinfində riskləri azaltmağa çalışdığını göstərir.
FED gözləntiləri və siyasət riski
Bazarların davranışına təsir edən əsas amillərdən biri ABŞ monetar siyasəti ilə bağlı gözləntilərin dəyişməsidir. İnvestorlar potensial olaraq Warşın rəhbərlik edə biləcəyi Federal Ehtiyat Sistemi ssenarisini qiymətləndirir. Bu kontekstdə diqqət qısamüddətli faiz endirimlərindən daha çox FED-in 6,6 trilyon dollarlıq balansına və “uzun müddət yüksək faizlər” riskinə yönəlib.
Süni intellekt səhmlərində mənfəət götürülməsi
Son aylarda bazarların əsas lokomotivlərindən biri olan süni intellekt sektorunda da satışlar güclənib. Nvidia şirkətinin baş direktoru Jensen Huang-ın OpenAI ilə bağlı 100 milyard dollarlıq öhdəliyin şişirdildiyini deməsi investorları daha ehtiyatlı davranmağa vadar edib. Bununla yanaşı, ABŞ hökumətinin qismən bağlanması ilə bağlı risklər bazarlarda qeyri-müəyyənliyi artırıb.
Qeyri-müəyyənlik yox, müdafiə mövqeyi
Strateqlərin fikrincə, hazırkı vəziyyət hələlik panika deyil, daha çox müdafiə xarakterli risk azaldılmasıdır. Lakin bir il ərzində metallarda və süni intellektlə bağlı aktivlərdə müşahidə olunan sürətli yüksəlişdən sonra bazarların siyasət və qərar səhvlərinə qarşı həssaslığı artıb. Analitiklər hesab edir ki, qarşıdakı dövrdə makroiqtisadi mesajlar və monetar siyasətə dair siqnallar aktivlərin istiqamətini müəyyən edən əsas faktor olacaq.