ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin (FED) inflyasiya ilə mübarizə çərçivəsində sərt pul siyasətini davam etdirə biləcəyi gözləntiləri və Avropada enerji qiymətlərinin yüksəlməsi avroya təzyiqi artırıb.
Beynəlxalq valyuta bazarında avro/dollar məzənnəsi sentyabrın 29-da 1,13325 dollaradək geriləyərək son üç ayın ən aşağı səviyyəsini görüb. ABŞ dollarının möhkəmlənməsinə yüksək istiqraz gəlirlilikləri, ABŞ iqtisadiyyatından gələn güclü göstəricilər və FED-in faiz artımlarını davam etdirə biləcəyi ilə bağlı gözləntilər dəstək verir.
Avro avqust ayında 1,20 dollar səviyyəsinə yaxınlaşsa da, sentyabr ərzində təxminən 2% dəyər itirib və hazırda 1,14 dollar həddinin altında ticarət olunur.
FED-dən yeni faiz artımı gözləntiləri güclənir
ABŞ-da yüksək enerji qiymətlərinin inflyasiya təzyiqlərini artırması FED-in pul siyasəti ilə bağlı gözləntilərin yenidən sərtləşməsinə səbəb olub. FED sentyabrda faiz dərəcəsini artırıb və bazarlar ilin sonuna qədər əlavə artımların mümkünlüyünü qiymətləndirirlər.
FED İdarə Heyətinin üzvü Lisa Cook da neft qiymətlərinin yüksəlməsini inflyasiya üçün əlavə risklərdən biri kimi göstərib. Onun sözlərinə görə, əmək bazarının dayanıqlı qalması fonunda qiymət təzyiqlərinin azaldılması üçün monetar siyasətdə əlavə addımlara ehtiyac yarana bilər.
Bazar iştirakçıları FED-in oktyabr iclasında faiz dərəcəsini 25 baza bəndi artırması ehtimalını yüksək qiymətləndirirlər. CME FedWatch göstəricilərinə əsaslanan “Reuters” məlumatlarında bu ehtimal son günlər 68-73% arasında dəyişib.
Avropanın enerji problemi avroya təzyiq edir
Avronun zəifləməsinin digər mühüm səbəbi Avropada enerji qiymətlərinin kəskin yüksəlməsidir. Yaxın Şərqdə davam edən münaqişə və enerji nəqli marşrutları ilə bağlı risklər Avropanın təbii qaz bazarında qiymətləri yüksəldib.
Avropanın əsas qaz göstəricisi olan TTF üzrə qiymət 80 avro/MWh səviyyəsini aşaraq 2022-ci ildən bəri ən yüksək həddə çatıb. Müqayisə üçün, ilin əvvəlində qiymətlər təxminən 30 avro/MWh səviyyəsində idi.
Yüksək enerji qiymətləri Avrozonada inflyasiyanın yenidən sürətlənməsi, sənaye müəssisələrinin xərclərinin artması və iqtisadi artımın zəifləməsi ilə bağlı narahatlıqları gücləndirir. Avropada qaz ehtiyatlarının mövsüm üçün aşağı səviyyədə qalması da enerji təhlükəsizliyi ilə bağlı riskləri gündəmdə saxlayır.
ABŞ əmək bazarı və inflyasiya göstəriciləri diqqət mərkəzindədir
İnvestorların diqqəti indi ABŞ-da açıqlanacaq yeni makroiqtisadi göstəricilərə yönəlib. Xüsusilə qeyri-kənd təsərrüfatı sektorunda məşğulluq, işsizlik və FED-in üstünlük verdiyi PCE inflyasiya göstəricisinin növbəti faiz qərarları üçün əhəmiyyətli olacağı gözlənilir.
ABŞ iqtisadiyyatının yüksək faiz dərəcələrinə baxmayaraq güclü qaldığını göstərən yeni məlumatlar FED-in sərt pul siyasətini daha uzun müddət davam etdirəcəyi gözləntilərini gücləndirə və dolların mövqeyinə əlavə dəstək verə bilər.