ABB İnvest İnvestisiya Şirkətinin 2024 və 2025-ci illərin yanvar-noyabr dövrlərini əhatə edən müqayisəli təhlili, şirkətin broker kimi fəaliyyətində əhəmiyyətli strategik dəyişikliklər və bazar şəraitinə uyğun adaptasiya olduğunu aşkar edir. Ümumi görünüş, riskli aktivlərdən daha təhlükəsiz və sabit gəlirli alətlərə doğru qətilə şəkildə
ABB İnvest İnvestisiya Şirkətinin 2025-ci ilin yanvar noyabr ayları ərzində 2024-cü ilin yanvar -noyabr aylarında həyata keçirdiyi fəaliyyətinə nisbətdə fəaliyyət modelində əsaslı dəyişiklik müşahidə olunur. 2024-cü illə müqayisədə dövlət istiqrazları üzrə həcm tam 3,45 milyard manat və ya 336.63% artaraq 4,48 milyard manat səviyyəsinə yüksəlib. Bu, broker şirkətinin müştəri portfellərini idarə edərkən əsas diqqəti dövlət istiqrazları kimi təhlükəsiz aktivlərə yönəltməsi ilə izah oluna bilər. Yüksək inflyasiya və iqtisadi qeyri-müəyyənlik şəraitində investorların riskdən qorunma meyli, ABB İnvesti müştərilərinə bu cür sabit gəlirli vasitələri prioritet kimi təqdim etməyə vadar edib.
Eyni zamanda, korporativ istiqrazların həcmi 132.954.134 min manatdan 2025-ci ilin yanvar-noyabr ayı ərzində 400,177,539 minə qədər yüksəlib.Belə ki, illik müqaisədə investisiya şirkətinin korporativ istiqrazlar portfelinin həcmi 267,2 milyon manat və ya 200.98% artıb. Bu, ABB İnvestin təklif dairəsini genişləndirərək, dövlət istiqrazlarından daha yüksək gəlir, lakin səhmlərdən daha aşağı risk təşkil edən ara bir variant təqdim etdiyini göstərir. ABB İnvestin ARMB qiymətli kağızları portfelində 2024-cü ilin yanvar noyabr ayında olan 105,516,394 min manatdan 2025-ci ilin müvafiq dövründə 19.058,795 min manat qədər yüksəlib. Bu da 86,542,401 min manat manat və ya 82.02% artım qeydə alındığının göstəricisidir. Bu da likvid və nisbətən etibarlı bank alətlərinə olan davamlı marağı əks etdirir.
Kəskin azalmaların səbəbləri: Riskdən uzaqlaşma və bazar dinamikası
Digər tərəfdən, digər iki sahədə kəskin azalmalar diqqəti cəlb edir. Səhm əməliyyatlarının həcmi 95,8 milyon manat azalaraq cəmi 16,6 milyon manat təşkil edib ki, bu da 85.22% azalma deməkdir.Yəni ABB İnvest investisiya şirkətinin 2024-cü ilin yanvar-noyabr aylarında olan 112,463,875 min manatdan 2025-ci ilin yanvar-sentyabr aylarında 16,626,009 min manata qədər eniş müşahidə edilib. Bu, birbaşa səhm bazarlarında yüksək dalğalanma (volatillik) və ümumi investor etimadsızlığı ilə bağlıdır. İnvestisiya şirkəti kimi ABB İnvest, öz müştərilərinin kapitalını qorumaq üçün onları riskli aktivlərdən uzaq tutmaq strategiyasına keçib.
Ən böyük dəyişiklik Repo əməliyyatlarında baş verib ki, burada həcm illik müqaisədə 21,37 milyard manat azalaraq 41.75% aşağı düşüb. Bu, bir neçə amillə izah oluna bilər: Mərkəzi Bankın likvidlik idarəetməsinə dair dəyişən siyasəti, qısamüddətli maliyyə bazarlarında faiz dərəcələrinin dəyişməsi və brokerin 2024-cü ildəki ekstremal yüksək həcmdən daha normal səviyyəyə qayıtması. Başqa sözlə, şirkət müştəri vəsaitlərini daha çox uzunmüddətli istiqrazlara yönəltməklə, qısamüddətli Repo əməliyyatlarını azaltmışdır.
Fəaliyyət konsolidasiyası və profesional idarəetmə
Bu dəyişikliklərin aşkar nəticəsi, ümumi əməliyyat həcminin 17,66 milyard manat və ya 33.60% azalması və əməliyyatların sayının isə 83,688 ədəd 78.32% aşağı düşməsini göstərmək olar. Bu, təsadüfi deyil. Bu, şirkətin kiçik və tez-tez təkrar olunan əməliyyatların əvəzinə daha iri həcmli, nəzərli və strategiyalı investisiyalara keçdiyini göstərir. Daha az, lakin daha böyük həcmli əməliyyatlar, daha çox peşəkarlıq, daha yaxşı nəzarət və daha dərin bazar təhlili deməkdir. İnvestisiya şirkəti olaraq, ABB İnvest daha çox institusional investorlara və böyük həcmli sövdələşmələrə diqqət yetirən bir modelə doğru irəliləyir.
2025-ci il daxilində müsbət inkişaf
Lakin, 2025-ci il daxilində dinamikanı nəzərə alsaq (oktyabrla noyabrı müqayisə etdikdə), ümumi həcmdə 3,12 milyard manat və ya 9.82% artım müşahidə olunur. Xüsusilə, Repo sektorunda noyabr ayı ərzində 3,06 milyard manat və ya 11.46% artım qeydə alınıb ki, bu da ilin sonuna doğru fəaliyyətin canlanması və likvidlik idarəetməsində müvəqqəti yanaşmaların ola biləcəyini göstərir. Bu, şirkətin strategiyasını dinamik bazar şəraitinə uyğun olaraq çevik şəkildə tənzimləyə bildiyinin göstəricisidir.
Qeyd etmək lazımdır ki, ABB İnvest İnvestisiya Şirkəti 2025-ci ildə qeyri-sabit və riskli bazar şəraitində ağlabatan və mühafizəkar bir strategiya həyata keçirib. Şirkət, broker kimi fəaliyyət göstərdiyi müştərilərinin maraqlarını qorumaq üçün onların portfellərində istiqrazların payını kəskin şəkildə artırıb, səhmlərdənuzaqlaşıb və Repo kimi qısamüddətli alətlərin istifadəsini məhdudlaşdırıb. Bu, ümumi əməliyyat sayı və həcminə azaldıcı təsir göstərsə də, investisiya keyfiyyətini, nəzarəti və uzunmüddətli sabitliyi artıran bir addımdır. Müştəri etimadını qoruyaraq və riskləri idarə edərək, şirkət mövcud iqtisadi çətinliklər dövründə davamlılığını təmin edir.
Müəllif: Aynur Qəniyeva