Close Menu
    What's Hot

    Azərbaycan iqtisadiyyatı 1,7% böyüyüb: Nəqliyyat və rabitə sektorunda yüksək artım qeydə alınıb

    11 Noyabr 2026

    “Azərbaycan Dəmir Yolları” ilə yükdaşımalar 13%, tranzit daşımaları 20%, konteyner daşımaları isə 18% artıb

    11 Noyabr 2026

    “A Group Sığorta”nın gəlirləri 4,3% artsa da, xalis mənfəəti 23,4%, pul vəsaitləri isə 36% azalıb

    11 Noyabr 2026
    Trending
    • Azərbaycan iqtisadiyyatı 1,7% böyüyüb: Nəqliyyat və rabitə sektorunda yüksək artım qeydə alınıb
    • “Azərbaycan Dəmir Yolları” ilə yükdaşımalar 13%, tranzit daşımaları 20%, konteyner daşımaları isə 18% artıb
    • “A Group Sığorta”nın gəlirləri 4,3% artsa da, xalis mənfəəti 23,4%, pul vəsaitləri isə 36% azalıb
    • Gümüşün qiyməti 200 günlük orta göstəricidən 30% aşağı düşüb – 2020-ci ilin martındakı vəziyyət təkrarlanır
    • “Atəşgah Sığorta”nın aktivləri 11,36 milyon manat, gəlirləri 9,68 milyon manat artsa da, xalis mənfəəti 0,75% azalıb
    • Pərviz Şahbazov Beynəlxalq Enerji Agentliyinin rəhbəri Fatih Birol ilə görüşüb
    • Zeynal Kərimzadə: “2027-ci ildə Özbəkistanda “Real Madrid Foundation” ilə tərəfdaşlıq layihəmizə start verəcəyik”
    • Fərid Osmanov “Deloitte Portugal” rəhbərliyi ilə görüşüb: süni intellekt və kibertəhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıq perspektivləri müzakirə olunub
    pashabank
    Gdp.azGdp.az
    • Ana səhifə
    • Rəsmi
    • Bank
      1. Mərkəzi Bank
      2. Banklar
      3. BOKT
      4. Fintex
      5. Bankların renkinqi
      Featured

      Zeynal Kərimzadə: “2027-ci ildə Özbəkistanda “Real Madrid Foundation” ilə tərəfdaşlıq layihəmizə start verəcəyik”

      10 Noyabr 2026
      Recent

      Zeynal Kərimzadə: “2027-ci ildə Özbəkistanda “Real Madrid Foundation” ilə tərəfdaşlıq layihəmizə start verəcəyik”

      10 Noyabr 2026

      PAŞA Bank növbəti ağacəkmə aksiyasında iştirak edib

      05 Noyabr 2026

      TuranBank Zəfər Günü ərəfəsində təşkil edilən ağacəkmə aksiyasında iştirak edib

      05 Noyabr 2026
    • Birja
      1. Yerli bazar
      2. Qlobal birjalar
      3. Kliptovalyuta
      4. View All

      Bakı Fond Birjasında dövriyyə 32% azaldı, əqdlərin sayı 110% artdı, yerli qiymətli kağızlar bazarının strukturu dəyişdi

      06 Noyabr 2026

      “PAŞA Kapital” “Ziraat Bank Azərbaycan”ın 15 milyon manatlıq istiqrazlarını yerləşdirib

      30 Oktyabr 2026

      Azərbaycan şirkətlərinin London Fond Birjasına çıxışı müzakirə olunub – Londonda mühüm görüş

      26 Oktyabr 2026

      “PAŞA Kapital” və İnnovasiyalar Mərkəzi maliyyə savadlılığı üzrə əməkdaşlıq edəcək

      21 Oktyabr 2026

      Gümüşün qiyməti 200 günlük orta göstəricidən 30% aşağı düşüb – 2020-ci ilin martındakı vəziyyət təkrarlanır

      11 Noyabr 2026

      ABŞ fond bazarının kapitallaşması bir gündə 1,1 trilyon dollar artıb

      04 Noyabr 2026

      Neftin qiyməti 6%-dən çox ucuzlaşıb

      02 Noyabr 2026

      ABŞ-nin texnologiya sektorunda kəskin eniş: Nasdaq şirkətləri 5 trilyon dollar dəyər itirib

      30 Oktyabr 2026

      133 milyon dollardan çox kriptoaktiv oğurluğu Fransanın bank qrupu ilə əlaqələndirilir

      04 Noyabr 2026

      Binance-də mümkün zərər 6,3 milyard dollar qiymətləndirilir-bütün itkilər qarşılanacaq

      30 Oktyabr 2026

      Binance-ə 5,8 milyard dollarlıq haker hücumu iddiası: vəsaitlərin bir hissəsinin dondurulduğu bildirilir

      30 Oktyabr 2026

      Steyblkoin köçürmələrinin həcmi III rübdə 891 milyard dollara çatıb

      25 Oktyabr 2026

      Gümüşün qiyməti 200 günlük orta göstəricidən 30% aşağı düşüb – 2020-ci ilin martındakı vəziyyət təkrarlanır

      11 Noyabr 2026

      Bakı Fond Birjasında dövriyyə 32% azaldı, əqdlərin sayı 110% artdı, yerli qiymətli kağızlar bazarının strukturu dəyişdi

      06 Noyabr 2026

      ABŞ fond bazarının kapitallaşması bir gündə 1,1 trilyon dollar artıb

      04 Noyabr 2026

      133 milyon dollardan çox kriptoaktiv oğurluğu Fransanın bank qrupu ilə əlaqələndirilir

      04 Noyabr 2026
    • İqtisadiyyat
      1. Büdcə
      2. Vergi
      3. Kənd Təsərüfatı
      4. Nəqliyyat
      5. Energetika
      6. Neft qaz
      7. Əmlak
      8. Audit
      9. İKT
      Featured

      “Azərbaycan Dəmir Yolları” ilə yükdaşımalar 13%, tranzit daşımaları 20%, konteyner daşımaları isə 18% artıb

      11 Noyabr 2026
      Recent

      “Azərbaycan Dəmir Yolları” ilə yükdaşımalar 13%, tranzit daşımaları 20%, konteyner daşımaları isə 18% artıb

      11 Noyabr 2026

      Pərviz Şahbazov Beynəlxalq Enerji Agentliyinin rəhbəri Fatih Birol ilə görüşüb

      11 Noyabr 2026

      Fərid Osmanov “Deloitte Portugal” rəhbərliyi ilə görüşüb: süni intellekt və kibertəhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıq perspektivləri müzakirə olunub

      10 Noyabr 2026
    • Sığorta
    • Biznes
      • Rəsmi
      • Yerli Bizneslər
      • Biznesmenlər
      • Startaplar
      • Gömrük
      • Tender
    • Vakansiya
    • Digər
      • Marketinq
      • Turizm
      • Moda
      • İdman
      • Bloq yazıları
    pashabank
    Gdp.azGdp.az
    Ana səhifə » Bank » Azərbaycanın Mərkəzi Bankı bank sistemini daha çox möhkəmləndirir: Banklara qoyulan kapital tələbləri beynəlxalq standartlara uyğunlaşdırılır
    Bank

    Azərbaycanın Mərkəzi Bankı bank sistemini daha çox möhkəmləndirir: Banklara qoyulan kapital tələbləri beynəlxalq standartlara uyğunlaşdırılır

    06 Yanvar 2026
    Facebook Twitter Pinterest LinkedIn Tumblr Email
    Share
    Facebook Twitter LinkedIn Pinterest Email

     Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı (MB) ölkənin bank sisteminin sabitliyini və dayanıqlığını daha da artırmaq məqsədilə mühüm tənzimləyici tədbir həyata keçirir.

    GDP xəbər verir ki, MB-nin İdarə Heyətinin 16 dekabr 2025-ci il tarixli qərarı ilə, bankların kapitalının hesablanması və onun adekvatlığına dair qaydalarda əsaslı yeniləmə təsdiq edilmişdir. Bu dəyişikliklər, bank sektorunun beynəlxalq təcrübəyə, xüsusən də maliyyə tənzimləməsində qızıl standart hesab edilən “Bazel III” prinsiplərinə tam uyğunlaşması istiqamətində qəti bir addımı təmsil edir.

    Yenilənmiş qaydalar, əsasən, bankların maliyyə sağlamlığının ən vacib göstəricisi olan kapitalın keyfiyyətini artırmağa və onun riskləri örtmək qabiliyyətini gücləndirməyə yönəlib. Dəyişikliyin əsas məqsədi, iqtisadi çətinlik və gözlənilməz şoklar qarşısında bankların daha çox dayanıqlı olmasını təmin etmək, eyni zamanda da ölkənin maliyyə sisteminə olan etimadı möhkəmləndirməkdir.

    Bank kapitalı daha aydın və “Keyfiyyətli” təsnif olunur

    Əvvəlki təsnifat dəyişdirilərək, kapital indi keyfiyyətinə və itkiləri örtmək qabiliyyətinə görə üç qrupa ayrılır: Əsas I dərəcəli kapital, Əlavə I dərəcəli kapital və II dərəcəli kapital. Ən keyfiyyətli və davamlı kapital hesab edilən “Əsas I dərəcəli kapital” (əsasən, adi səhmlər və bölüşdürülməmiş mənfəət) bankın fəaliyyətini davam etdirərkən dərhal itkiləri örtmək imkanına malikdir. Bu, kapitalın maddələri arasında daha şəffaf ayırıcı xətt çəkir və nəzarət orqanlarının hər bir bankın ən təməl təhlükəsizlik təbəqəsinin gücünü dəqiq qiymətləndirməsinə imkan verir.

    Bankların təhlükəsizlik yastıqları: 3 yeni kapital buferi

    Dəyişikliyin ən diqqətçəkən aspekti, bankların risklər qarşısında əlavə təhlükəsizlik yastığı yaratması üçün üç növ kapital buferinin tətbiq edilməsidir:

    1. Konservasiya Kapital Buferi (2.5%): Bu, bütün banklar üçün məcburi olan əsas təhlükəsizlik yastığıdır. Onun əsas xüsusiyyəti avtomatik məhdudlaşdırıcı mexanizm olmasıdır. Əgər bankın bu buferin səviyyəsi müəyyən edilmiş hədddən aşağı düşərsə, o, mənfəətinin daha kiçik hissəsini dividend kimi bölüşdürə və ya işçilərinə mükafat ödəyə bilər. Bu, bankın çətin vaxtlarda kapitalını saxlamasına kömək edir.
    2. Kontr-Tsiklik Kapital Buferi (0%-2.5%): Bu bufer iqtisadiyyatın vəziyyətindən asılı olaraq dəyişir. İqtisadi artımın yüksək, kredit vermənin sürətləndiyi dövrlərdə MB bu buferi artıra bilər ki, banklar gözəl vaxtlarda əlavə kapital yığsınlar. İqtisadi yavaşıma və ya tənəzzül dövründə isə bu bufer azaldıla və ya sıfırlana bilər, beləliklə banklar yığdıqları əlavə kapitaldan iqtisadiyyatı dəstəkləmək üçün istifadə edə bilərlər. Bu, iqtisadi tsikllərin təsirini yumşaltmaq üçün ağıllı bir alətdir.
    3. Sistem Əhəmiyyətli Bank Kapital Buferi (1%-dən yuxarı): Ölkə iqtisadiyyatında xüsusi çəkisi olan, “çox böyük” və ya “iflas etdikdə bütün sistemi təhdid edə biləcək” banklara qarşı əlavə tələbdir. Bank nə qədər böyük və sistem üçün vacib olsa, onun üçün müəyyən edilmiş bu buferin faizi də bir o qədər yüksək olacaq. Bu, cəmiyyətin iqtisadi rifahı üçün həyati əhəmiyyət kəsb edən təşkilatların daha möhkəm olmasını təmin edir.

    Kapitalın təmiz hesablanması və şəffaflıq

    Yeni qaydalar, bank balansında olan lakin həqiqi kapital gücünü şişirdə biləcək bəzi maddələrin kapital hesablamasından çıxarılmasını aydınlaşdırır. Məsələn, “təxirə salınmış vergi aktivləri” və ya bankın digər şirkətlərdəki səhm investisiyalarının həddindən artıq olan hissəsi kimi elementlər kapitaldan tutulacaq. Bundan əlavə, bankın cari il mənfəətinin ən keyfiyyətli kapital kimi tanınması üçün beynəlxalq auditorluq firması tərəfindən xüsusi təsdiqi tələb olunur. Bütün bunlar kapital rəqəminin daha real, etibarlı və riskləri dəqiq əks etdirməsini təmin edir.

    Təşviq siyasəti kapital məqsədləri ilə uyğunlaşdırılır

    Dəyişikliklər təkcə kapitalın özünə deyil, həm də bankların idarəetməsinə təsir göstərir. “Banklarda Korporativ İdarəetmə Standartları”nda edilən uyğunlaşdırmalara əsasən, bankların mükafat (bonus) və dividend siyasəti, yuxarıda qeyd olunan konservasiya buferinin vəziyyətinə ciddi şəkildə bağlanır. Yəni, bir bank kapital buferlərini zəiflətdiyi halda, onun rəhbər və işçilərinə yüksək bonus verməsi və ya səhmdarlara böyük dividend ödəməsi qanuni olaraq məhdudlaşdırıla bilər. Bu, bankın rəhbərliyinin qısamüddətli mənfəət əvəzinə uzunmüddətli sabitliyə üstünlük verməsi üçün təşviq yaradır.

    Bütün bu əhəmiyyətli dəyişikliklər 2027-ci il 1 yanvar tarixindən qüvvəyə minəcək. Beləliklə, banklara tələblərə uyğunlaşmaq, lazım olan kapitalı yığmaq və daxili sistemlərini yenidən qurmaq üçün bir ildən çox vaxt verilir. Bu, dəyişikliklərin bank fəaliyyətinə və iqtisadiyyata təsirinin hamar və idarəolunan şəkildə baş verməsini təmin edir.

    Mərkəzi Bankın bu qərarı Azərbaycanın maliyyə sektorunun tənzimlənməsində mühüm bir inkişaf mərhələsini qeyd edir. Daha sərt, daha şəffaf və beynəlxalq təcrübəyə inteqrasiya olunmuş kapital qaydaları, bank sisteminin gələcək böhranlara qarşı müqavimətini əhəmiyyətli dərəcədə artıracaqdır. Bu, nəinki bank əmanətlərinin qorunmasını gücləndirir, həm də ölkənin ümumi iqtisadi sabitliyinə və investisiya mühitinə olan etimadın artmasına töhfə verir.

    Azərbaycanın Mərkəzi Bankı bank sistemini daha çox möhkəmləndirir: Kapital tələbləri beynəlxalq standartlara uyğunlaşdırılır
    Share. Facebook Twitter Pinterest LinkedIn Tumblr Email Telegram WhatsApp

    Related Posts

    Zeynal Kərimzadə: “2027-ci ildə Özbəkistanda “Real Madrid Foundation” ilə tərəfdaşlıq layihəmizə start verəcəyik”

    10 Noyabr 2026

    PAŞA Bank növbəti ağacəkmə aksiyasında iştirak edib

    05 Noyabr 2026

    TuranBank Zəfər Günü ərəfəsində təşkil edilən ağacəkmə aksiyasında iştirak edib

    05 Noyabr 2026

    Mərkəzi Bank “Binance” ilə kriptoaktivlər sahəsində əməkdaşlıq imkanlarını müzakirə edib

    05 Noyabr 2026
    Kateqoriyalar
    • Audit
    • Avto
    • Bank
    • Banklar
    • Bankların renkinqi
    • Birja
    • Biznes
    • Biznesmenlər
    • Bloq yazıları
    • BOKT
    • Bu günün xəbərləri
    • Büdcə
    • Digər
    • Dünya
    • Energetika
    • Əmlak
    • Fintex
    • Gömrük
    • İdman
    • İKT
    • İqtisadiyyat
    • Kənd Təsərüfatı
    • Kliptovalyuta
    • Marketinq
    • Mərkəzi Bank
    • Moda
    • Neft qaz
    • Nəqliyyat
    • qısa xəbərlər
    • Qlobal birjalar
    • Rəsmi
    • Rəsmi
    • Sığorta
    • Startaplar
    • Tender
    • Turizm
    • Vakansiya
    • Vergi
    • Yerli bazar
    • Yerli Bizneslər
    GDP.AZ bütün hüquqlar qorunur

    Type above and press Enter to search. Press Esc to cancel.