2025-ci ilin yanvar-dekabr ayları ərzində Bakı Fond Birjasında (BFB) həyata keçirilən ticarət əməliyyatlarında əvvəlki illə müqayisədə həm ümumi həcmdə, həm də əməliyyat sayında əhəmiyyətli dəyişikliklər müşahidə olunmuşdur. Kapital bazarında ümumi ticarət həcmi 2024-cü ildəki 71,156,813,220 manatdan 2025-ci ildə 63,823,560,346 manata düşərək, 7,333,252,874 manat və ya 10.3% azalmışdır. Əməliyyatların ümumi sayı isə 71,730-dan 29,585-ə enərək 42,145 əməliyyat və ya 58.8% azalmışdır.
Dövlət Qiymətli Kağızları (DQK)
Bu kateqoriyada ticarət həcmi 5,875,695,950 manatdan 9,288,188,552 manata yüksələrək 3,412,492,602 manat və ya 58.1% artmışdır. Əməliyyatların sayı isə 2,306-dan 812-yə düşərək 1,494 əməliyyat və ya 64.8% azalmışdır.
İlkin bazarda 2025-ci ildə ticarət həcmi 31,270,789 manat və ya 0.7% artaraq 4,790,430,211 manatdan 4,821,701,000 manata çatmışdır. Lakin əməliyyat sayı 1,071-dən 95-ə düşərək 976 əməliyyat və ya 91.1% azalmışdır.
Təkrar bazarda isə həcmin 3,381,221,813 manat və ya 311.6% artaraq 1,085,265,739 manatdan 4,466,487,552 manata yüksəlməsi, bazarın strukturunda ciddi dəyişikliyin göstəricisidir. Əməliyyat sayı isə 1,235-dən 717-ə düşərək 518 əməliyyat və ya 41.9% azalmışdır.
Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının (ARMB) Notları
Bakı Fond Birjasında 2025-ci il ərzində bu alətlər üzrə ümumi ticarət həcmi 1,988,709,024 manatdan 1,393,923,385 manata enmişdir, bu da 594,785,639 manat və ya 29.9% azalma deməkdir. Əməliyyat sayı isə 419-dan 430-a yüksəlmiş, yəni 11 əməliyyat və ya 2.6% artmışdır.
İlkin bazarda həcmin 1,666,669,528 manatdan 1,350,713,188 manata düşməsi, 315,956,340 manat və ya 19.0% azalma deməkdir. Əməliyyat sayı isə 310-dan 394-ə yüksələrək 84 əməliyyat və ya 27.1% artmışdır.
Təkrar bazarda isə 322,039,496 manatdan 43,210,197 manata düşməklə 278,829,299 manat və ya 86.6% azalma, əməliyyat sayında isə 109-dan 36-ya düşərək 67 əməliyyat və ya 67.0% azalma müşahidə olunmuşdur.
Korporativ Qiymətli Kağızlar (KQK)
Bu seqmentdə ümumi həcm 1,030,158,176 manatdan 1,084,381,402 manata yüksələrək 54,223,226 manat və ya 5.3% artmışdır. Lakin əməliyyat sayı 60,463-dən 21,413-ə düşərək 39,050 əməliyyat və ya 64.6% azalmışdır.
İlkin bazarda cüzi azalma olmuş, həcm 3,090,782 manat və ya 0.4% azalaraq 804,375,190 manatdan 801,284,408 manata düşmüşdür. Əməliyyat sayı isə 50,242-dən 3,645-ə enərək 46,597 əməliyyat və ya 92.7% azalmışdır.
Təkrar bazarda isə həcm 57,314,008 manat və ya 25.4% artaraq 225,782,986 manatdan 283,096,994 manata çatmışdır. Əməliyyat sayı isə 10,221-dən 17,768-ə qalxaraq 7,547 əməliyyat və ya 73.8% artım göstərmişdir.
İpoteka İstiqrazları
İpoteka bazarında həcm 1,340,001,663 manatdan 1,423,967,678 manata yüksələrək 83,966,015 manat və ya 6.3% artmışdır. Əməliyyat sayı isə 53-dən 57-yə qalxaraq 4 əməliyyat və ya 7.5% artım göstərmişdir.
İlkin bazarda həcm 600,160,831 manatdan 650,404,587 manata yüksələrək 50,243,756 manat və ya 8.4% artmış, əməliyyat sayı isə 14-dən 21-ə yüksələrək 7 əməliyyat və ya 50.0% artım göstərmişdir.
Təkrar bazarda isə həcm 33,722,259 manat və ya 4.6% artaraq 739,840,832 manatdan 773,563,091 manata çatmış, əməliyyat sayı isə 39-dan 36-ya enərək 3 əməliyyat və ya 7.7% azalmışdır.
REPO Əməliyyatları
REPO bazarında həcm 60,922,248,406 manatdan 50,633,099,330 manata düşərək 10,289,149,076 manat və ya 16.9% azalmışdır. Əməliyyatların sayı isə 8,489-dan 6,873-ə enərək 1,616 əməliyyat və ya 19.0% azalmışdır.
İlkin bazar üzrə ümumi ticarət həcmi 237,532,577 manat və ya 3.0% azalaraq 7,861,635,759 manatdan 7,624,103,182 manata düşmüş, əməliyyat sayı isə 51,637-dən 4,155-ə enərək 47,482 əməliyyat və ya 92.0% azalmışdır.
Təkrar bazarda isə həcmin 2,372,929,054 manatdan 5,566,357,834 manata yüksəlməsi 3,193,428,780 manat və ya 134.6% artım, əməliyyat sayının isə 11,604-dən 18,557-ə qalxması 6,953 əməliyyat və ya 59.9% artımdeməkdir.
2025-ci ildə Bakı Fond Birjasında ümumi bazar həcmi azalaraq 63.8 milyard manata düşmüşdür. Bunun əsas səbəbi REPO əməliyyatları üzrə ticarət həcminin 10.3 milyard manata yaxın azalması olmuşdur. Digər tərəfdən, dövlət qiymətli kağızlarının təkrar bazarında 3.38 milyard manatlıq artım və ümumilikdə təkrar bazarda 3.2 milyard manatlıq artım, investorların daha çox hazır alətlərə yönəldiyini və ikincil bazarda likvidliyin artdığını göstərir.
Əməliyyatların ümumi sayında ciddi azalma müşahidə olunmuşdur – bu isə bazarda daha böyük həcmli, lakin daha az sayda əməliyyatların aparıldığını göstərir. Xüsusilə ilkin bazarda səhm buraxılışlarının və əməliyyat sayının kəskin azalması, bazarın daha çox təkrar bazar əsaslı inkişaf etdiyini göstərən əsas tendensiyalardandır.
Bu dəyişikliklər, ölkədəki makroiqtisadi vəziyyət, pul-kredit siyasəti və investor davranışlarının birgə təsiri ilə formalaşmışdır. Ümumilikdə, 2025-ci il kapital bazarı üçün təkrar bazarın çəkisinin artdığı, ilkin bazarın zəiflədiyi və struktur baxımından daha institusional bir yönə keçidin baş verdiyi bir il olmuşdur.