Kapital Bank 30 iyun 2026-cı il tarixinə olan maliyyə hesabatlarını açıqlayıb. GDP hesabata istinadən xəbər verir ki, bankın ümumi aktivləri ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 557,7 milyon manat artaraq 13,27 milyard manata çatmışdır ki, bu da 4,4% artım deməkdir. Xalis mənfəət isə 67,8 milyon manat və ya 44,1 faiz artaraq 221,8 milyon manata yüksəlmişdir.
Aktivlərin strukturu necə dəyişib
Bankın aktiv strukturu əhəmiyyətli dərəcədə transformasiyaya uğramışdır. Nağd pul vəsaitləri və ekvivalentləri 328,1 milyon manat azalaraq 2,79 milyard manat olmuşdur; bu azalma faiz ifadəsi ilə 10,5 faiz təşkil edir. Bu azalma vəsaitlərin daha gəlirli aktivlərə yönəldilməsi ilə əlaqədardır. Ticarət və investisiya qiymətli kağızları 793,4 milyon manat (bu, 24,8 faiz azalma deməkdir) azalaraq 2,41 milyard manata düşmüşdür – bu da bankın investisiya portfelini ixtisar edərək likvidliyi digər alətlərə yönəltməsi ilə bağlıdır.
Bunun əvəzində banklar və digər maliyyə institutlarındakı depozitlər 1 milyard 54,6 milyon manat artaraq 1,68 milyard manata çatmışdır ki, bu artım 167,8 faiz təşkil edir. Bu kəskin artım bankın digər banklarda yerləşdirdiyi vəsaitlərin həcmini xeyli genişləndirdiyini göstərir. Banklara verilən kreditlər isə 6 milyon manat artaraq 35,6 milyon manat olmuşdur ki, bu da 20,2 faiz artım deməkdir.
Bankın əsas aktiv maddəsi olan müştərilərə verilmiş kreditlər (xalis) 509,5 milyon manat artaraq 5,26 milyard manat təşkil etmişdir, bu da 10,7 faiz artıma bərabərdir. Kredit portfelinin tərkibinə nəzər salsaq, istehlak kreditləri 274,3 milyon manat, yəni 9 faiz, biznes kreditləri isə 324,3 milyon manat, yəni 18,9 faiz artmışdır. Biznes kreditlərinin sürətli artımı iqtisadi aktivliyin canlanması və bankın korporativ bloka verdiyi önəmi göstərir. Bununla belə, daşınmaz əmlak kreditləri 16,5 milyon manat, başqa sözlə 2,7 faiz azalaraq 586,1 milyon manat olmuşdur ki, bu da bankın daşınmaz əmlak bazarına münasibətdə ehtiyatlı strategiyasını əks etdirir. Mümkün zərərlər üçün yaradılan məqsədli ehtiyatlar 72,6 milyon manat, yəni 11,7 faiz artırılaraq 691,8 milyon manata çatdırılmışdır – bu, kredit portfelinin həcmi ilə mütənasib olaraq risk qarşılığının artırıldığını göstərir.
Əmlak və avadanlıqlar 69,6 milyon manat (bu, 73,3 faiz artım deməkdir) sıçrayışla 164,7 milyon manat artmışdır. Bu kəskin artım bankın filial şəbəkəsinin genişləndirilməsi və ya yeni ofis avadanlıqlarının alınması ilə bağlı ola bilər. Qeyri-maddi aktivlər 2 milyon manat, yəni 5,2 faiz artaraq 40,2 milyon manata yüksəlmiş, təxirə salınmış vergi aktivi 15,6 milyon manat və ya 26,1 faiz artaraq 75,4 milyon manat olmuşdur. İnvestisiyalar və maliyyə iştirakı (xalis) 69 milyon manat artaraq 228 milyon manata çatmışdır ki, bu da 43,4 faiz artım deməkdir. Digər aktivlər isə 49,5 milyon manat, başqa ifadə ilə 7,9 faiz azalaraq 578,2 milyon manat təşkil etmişdir.
Bankın ümumi öhdəlikləri 324 milyon manat artaraq 11,93 milyard manata yüksəlmişdir ki, bu da 2,8 faiz artım deməkdir. Depozitlər ümumilikdə 473,9 milyon manat, yəni 5 faiz artaraq 9,95 milyard manat olmuşdur. Depozit bazasında fiziki şəxslərin depozitləri 631,9 milyon manat, başqa sözlə 20,5 faiz kəskin artaraq 3,71 milyard manata çatmışdır. Bu, əhalinin banka etimadının güclənməsini və depozit faizlərinin cəlbediciliyini göstərir. Lakin hüquqi şəxslərin depozitləri 158 milyon manat, yəni 2,5 faiz azalaraq 6,24 milyard manat olmuşdur – korporativ müştərilərin vəsaitləri alternativ alətlərə yönəldə bilər.
Mərkəzi Bank və dövlət fondları qarşısında öhdəliklər 563 milyon manat azalaraq demək olar ki, sıfırlanmışdır (cəmi 418 min manat qalmışdır), bu isə 99,9 faiz azalmaya bərabərdir. Bu, bankın Mərkəzi Bankdan asılılığını tamamilə aradan qaldırdığını və bu bahalı mənbəni bağladığını göstərir. Bunun əvəzində kredit təşkilatları və digər maliyyə institutları qarşısında öhdəliklər 270,4 milyon manat artaraq 999,4 milyon manata yüksəlmişdir ki, bu da 37,1 faiz artım deməkdir – bank banklararası bazarda daha fəal borclanmağa başlamışdır.
Borc qiymətli kağızları 50 milyon manat, yəni 166,7 faiz artaraq 80 milyon manat olmuşdur. Cari vergi öhdəlikləri 55,1 milyon manat artaraq 75,8 milyon manata çatmışdır ki, bu da 267,5 faiz artım deməkdir və mənfəətin artması ilə əlaqədardır. Subordinasiya borc öhdəlikləri isə 306 milyon manat səviyyəsində sabit qalmışdır. Digər öhdəliklər 37,5 milyon manat, başqa ifadə ilə 7,8 faiz artaraq 520 milyon manat olmuşdur.
Kapitalın vəziyyəti və adekvatlığı
Bankın ümumi kapitalı 233,7 milyon manat artaraq 1,339 milyard manata yüksəlmişdir ki, bu da 21,1 faiz artım deməkdir. Səhmdar kapitalı (265,85 milyon manat) və səhmlərin emissiyasından gələn əlavə vəsait (0,8 milyon manat) dəyişməz qalmışdır. Kapital artımı tamamilə bölüşdürülməmiş mənfəətin hesabına baş vermişdir. Bölüşdürülməmiş mənfəət 221,6 milyon manat artaraq 974,9 milyon manata çatmışdır ki, bu da 29,4 faiz artım deməkdir. Ümumi ehtiyatlar 12,1 milyon manat, yəni 14,1 faiz artaraq 97,5 milyon manat olmuşdur.
Kapital adekvatlığı göstəriciləri normativ tələbləri əhəmiyyətli dərəcədə üstələyir. I dərəcəli kapital (tutulmalardan sonra) 904,1 milyon manat, II dərəcəli kapital 579,1 milyon manat, tutulmalardan sonra məcmu kapital isə 1,244,1 milyon manat təşkil edir. Risk dərəcəsi üzrə ölçülmüş aktivlər 8,465 milyard manatdır. Bankın aktivləri ən çox 100 faizlik risk qrupunda (4,09 milyard manat) və 100 faizdən yuxarı risk qrupunda (3,28 milyard manat) cəmləşmişdir.
I dərəcəli kapitalın adekvatlıq əmsalı 10,68 faiz təşkil edir (minimum norma 5,5 faizdir). Məcmu kapitalın adekvatlıq əmsalı 14,70 faiz olub (minimum norma 10,5 faiz), leverec əmsalı isə 6,35 faiz ilə (minimum norma 4 faiz) normativdən xeyli yüksəkdir. Bu göstəricilər bankın şoklara qarşı yüksək davamlılığını və kredit ekspansiyası üçün kifayət qədər buferə malik olduğunu təsdiqləyir.
Mənfəəti artıran əsas drayver
Bankın faiz gəlirləri 69,2 milyon manat artaraq 630,7 milyon manat olmuşdur ki, bu da 12,3 faiz artım deməkdir. Bunun tərkibində müştərilərə verilmiş kreditlər üzrə faizlər 74,1 milyon manat, yəni 16,6 faiz artaraq 519,7 milyon manat, banklar və digər maliyyə institutlarına verilən kreditlər üzrə faizlər 0,3 milyon manat, başqa sözlə 25,2 faiz artaraq 1,5 milyon manat, bank depozitləri üzrə faizlər isə 15,5 milyon manat və ya 216,4 faiz kəskin artaraq 22,6 milyon manat olmuşdur. Lakin ticarət və investisiya qiymətli kağızları üzrə faiz gəlirləri 23 milyon manat, yəni 23,9 faiz azalaraq 73,4 milyon manata düşmüşdür (portfelin ixtisarı ilə əlaqədar).
Faiz xərcləri 20,2 milyon manat, başqa ifadə ilə 10,9 faiz azalaraq 164,7 milyon manata enmişdir. Bu, Mərkəzi Bank qarşısında öhdəliklərin azalması və depozit strukturu optimallaşması ilə bağlıdır. Nəticədə xalis faiz gəliri 89,8 milyon manat, yəni 24,2 faiz artaraq 460,1 milyon manat olmuşdur
Qeyri-faiz gəlirləri 29,9 milyon manat, bu da 9,6 faiz artım deməkdir, artaraq 341,4 milyon manata yüksəlmişdir. Qeyri-faiz xərcləri isə 23,8 milyon manat, yəni 5,3 faiz artaraq 470,7 milyon manat olmuşdur (inflyasiya və əmək haqqı xərclərinin artımı ilə bağlı). Bankın əməliyyat mənfəəti 95,9 milyon manat, başqa sözlə 40,8 faiz artaraq 330,8 milyon manata çatmışdır. Mümkün zərərlər üçün ehtiyatlar 7,1 milyon manat, yəni 16,4 faiz artırılmışdır. Mənfəət vergisi 20,9 milyon manat artaraq 58,6 milyon manat olmuşdur ki, bu da 55,8 faiz artım deməkdir. Bankın dövr üzrə xalis mənfəəti 221,8 milyon manat təşkil edərək 67,8 milyon manat və ya 44,1 faiz artmışdır.
Pul vəsaitlərinin hərəkəti necə olub
Əməliyyat fəaliyyətindən daxilolmalar güclü artım nümayiş etdirir. Alınmış faizlər 103,3 milyon manat, yəni 20,3 faiz artaraq 612,6 milyon manat, alınmış haqq və komissiyalar 40,2 milyon manat, başqa ifadə ilə 14,1 faiz artaraq 326,1 milyon manat olmuşdur. Ödənilmiş faizlər 10,4 milyon manat, yəni 6 faiz azalaraq 162,7 milyon manat, ödənilmiş haqq və komissiyalar isə 4,8 milyon manat və ya 2,6 faiz artaraq 185,7 milyon manat olmuşdur. Xarici valyuta əməliyyatlarından gəlir 0,3 milyon manat, yəni 1,3 faiz azalaraq 22,9 milyon manat olmuşdur. Ödənilmiş ümumi və inzibati xərclər 1,7 milyon manat, başqa sözlə 1,2 faiz azalaraq 143,8 milyon manat təşkil etmişdir. Digər əməliyyat xərcləri 64,8 milyon manat, yəni 52,7 faiz kəskin azalaraq 58,1 milyon manata enmişdir ki, bu da əməliyyat səmərəliliyinin ciddi yaxşılaşdığını göstərir.
Əməliyyat aktivlərindəki dəyişikliklərə gəldikdə, banklara verilmiş kreditlərdə 3,22 milyard manat artım (əvvəlki il 193,9 milyon manat azalma olmuşdu) müşahidə olunur. Müştəri kreditlərində isə 542,4 milyon manat azalma baş vermişdir (əvvəlki il 153,4 milyon manat azalma olmuşdu). Digər aktivlərdə 3,63 milyard manat azalma baş vermişdir (əvvəlki il 67,3 milyon manat artım olmuşdu). Öhdəliklər tərəfində müştəri depozitlərində 1,66 milyard manat artım (əvvəlki il 499 milyon manat artım olmuşdu) qeydə alınmışdır. Nəticədə əməliyyat fəaliyyətindən xalis pul vəsaitləri 105 milyon manat, yəni 11 faiz artaraq 1,06 milyard manat olmuşdur.
İnvestisiya fəaliyyətində əvvəlki il 74,5 milyon manat mənfi saldo olmuşdusa, cari ildə 3,3 milyon manat müsbət saldo yaranmışdır. Qiymətli kağızların satışı 434,7 milyon manat artaraq 194,6 milyon manata yüksəlmişdir ki, bu da 181 faiz artım deməkdir. İnvestisiya fəaliyyətindən xalis pul vəsaitləri 503,4 milyon manat artaraq 162,6 milyon manat müsbət göstərici əldə etmişdir, bu da 147,7 faiz artıma bərabərdir.
Maliyyələşdirmə fəaliyyətində bank 67,2 milyon manat dividend ödəmişdir (əvvəlki il heç bir dividend ödənilməmişdi). Digər borc öhdəliklərinin ödənilməsi üzrə heç bir hərəkət olmamışdır. Bu səbəbdən maliyyələşdirmə fəaliyyətindən xalis pul vəsaiti 39,7 milyon manat azalaraq mənfi 67,2 milyon manat olmuşdur ki, bu da 144,4 faiz azalma deməkdir. Bankın dövrün sonuna pul vəsaitləri 809,9 milyon manat artaraq 2,67 milyard manata çatmışdır ki, bu da 43,5 faiz artım deməkdir. Məzənnə dəyişikliyinin təsiri 12,9 milyon manat mənfi istiqamətdə dəyişmişdir, bu da 123,6 faiz pisləşmə deməkdir.
Kapital Bank 2026-cı ilin I yarısında güclü maliyyə nəticələri əldə etmişdir. Aktivlərin, xüsusilə də kredit portfelinin genişlənməsi, faiz xərclərinin azaldılması və əməliyyat xərclərinin optimallaşdırılması bankın xalis mənfəətini 44 faiz artırmağa imkan vermişdir. Kapital adekvatlığı göstəriciləri normativləri iki dəfəyə yaxın üstələyir ki, bu da bankın dayanıqlığını təmin edir.
İllik müqaisədə Kapital Bankın fiziki şəxslərin depozitlərinin 20,5 faiz sürətli artımı, biznes kreditləşməsinin 18,9 faiz genişlənməsi, Mərkəzi Bank qarşısında öhdəliklərin 99,9 faiz sıfırlanması, əməliyyat xərclərinin 52,7 faiz azalması və kapital gücünün yüksək olması diqqəti cəlb edən müsbət xarakterli məqamlar olaraq qeyd olunmalıdır.
Bankın depozit portfelinfə hüquqi şəxslərin depozitlərinin 2,5 faiz azalması korporativ müştəri cəlbediciliyinə dair bəzi problemləri göstərir. Digər aktivlərdəki 3,63 milyard manat kəskin azalma həmin maddənin keyfiyyətcə təhlilini zəruri edir. Həmçinin, banklararası borclanmanın 37,1 faiz sürətlə artması əlavə xərc yükü yarada bilər.
Müəllif:Aynur Qəniyeva