“Bank Melli İran” Bakı filialının 2026-cı ilin I rübü (yanvar–mart) üzrə maliyyə göstəricilərinin təhlili göstərir ki, hesabat dövrü ümumilikdə bank üçün müsbət nəticələrlə yadda qalıb və strateji aktiv struktur dəyişiklikləri fonunda gəlirlilik təmin edilib.
“Bank Melli İran” Bakı filialının 2026-cı ilin birinci rübündə xalis mənfəəti 1 milyon 328 min manat təşkil edərək, 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 201 min manat və ya 13,1% azalıb. “Bank Melli İran” Bakı filialı rübü 1 328 385 manat xalis mənfəətlə başa vuraraq əvvəlki dövrlərdən yığılmış zərərin müəyyən hissəsini kompensasiya etmiş, eyni zamanda kapital bazasını gücləndirmişdir. Kapital 2,49% artaraq 54,7 milyon manata çatmış, bu isə bankın maliyyə dayanıqlılığının möhkəmləndiyini göstərmişdir. Mənfəətin əsas mənbəyini 1 355 314 manat məbləğində faiz gəlirləri təşkil etmiş, faiz xərclərinin sıfır olması bankın cəlb etdiyi resurslar üzrə xərc daşımadığını və nəticədə xalis faiz marjasının maksimum səviyyədə formalaşdığını göstərmişdir.
Aktivlərin ümumi həcmi cüzi 0,66% artaraq 121,1 milyon manata yüksəlmişdir. Bu artımın arxasında əsasən struktur dəyişikliyi dayanır: filial maliyyə institutlarında yerləşdirdiyi vəsaitləri 95,2% azaldaraq onları daha yüksək gəlirlilik potensialına malik qiymətli kağızlara yönəltmişdir. Nəticədə, ödəniş tarixinədək saxlanılan qiymətli kağızlar portfeli 247,8% artaraq 53,7 milyon manat yüksəlmiş və əsas gəlir gətirən aktivə çevrilmişdir. Bu addım filialın daha passiv və aşağı gəlirli yerləşdirmələrdən imtina edib investisiya yönümlü strategiyaya keçdiyini göstərir. Kredit portfelində 10,5% azalma müşahidə edilmiş, bu isə risklərin azaldılması və resursların daha sabit gəlir mənbələrinə yönəldilməsi siyasəti ilə bağlı olmuşdur. Nağd vəsaitlərdə 333 761 manatlıq azalma qeydə alınsa da, ümumi likvidlik səviyyəsi yüksək olaraq qalmış, pul vəsaitləri 35,8 milyon manata çatmışdır ki, bu da cari öhdəliklərin yerinə yetirilməsi üçün kifayət qədər ehtiyat təmin edir.
Öhdəliklər tərəfində ümumi azalma (−0,81%) bankın borclanma yükünü müəyyən qədər yüngülləşdirmişdir. Xüsusilə subordinasiya borcu 471 600 manat azalmış, bu da əsasən məzənnə yenidənqiymətləndirilməsi ilə bağlı olmuşdur. Bunun əksinə olaraq, müştəri hesablarının 0,81% artaraq 300 174 manat yüksəlməsi bankın müştəri etimadının və bazar sabitliyinin qorunduğunu göstərir.
Xərclər blokunda 575 490 manatlıq ehtiyat ayırmaları və 536 168 manatlıq inzibati xərclər mənfəətə azaldıcı təsir göstərən əsas amillər kimi çıxış etmişdir. Ehtiyat ayırmaları potensial risklərə qarşı yaradılan müdafiə buferi rolunu oynayır və gələcəkdə aktiv keyfiyyətinin yaxşılaşması halında qismən geri qaytarıla bilər. Digər tərəfdən, valyuta mövqeyi üzrə 43 144 manat zərər və məzənnə dəyişikliklərinin pul vəsaitlərinə 782 551 manat mənfi təsiri bank üçün əsas risk istiqamətlərindən biri kimi qalmaqdadır. Bu, filialın valyuta risklərinin idarə edilməsinə daha çevik və balanslı yanaşma ehtiyacını göstərir.
Pul vəsaitlərinin hərəkəti hesabatına görə, əməliyyat fəaliyyətindən əldə olunan pul axını demək olar ki, sıfır səviyyəsində 5 067 manat olmuşdur. Bu, cari fəaliyyətin sabitliyini və kəskin likvidlik probleminin olmadığını göstərir. Böyük həcmdə qiymətli kağız alışları nağd çıxışa səbəb olsa da (53,6 milyon manat), maliyyə institutlarından geri alınan 52,4 milyon manat bu çıxışı kompensasiya etmişdir.
Ümumilikdə, “Bank Melli İran” Bakı filialı 2026-cı ilin birinci rübündə daha gəlirli və nisbətən az riskli aktivlərə yönəlməklə səmərəli maliyyə strategiyası həyata keçirmişdir. Faiz gəlirlərinin artımı və kapitalın möhkəmlənməsi filialın gəlirliliyini və maliyyə sabitliyini dəstəkləmiş, lakin valyuta riski və xərclərin optimallaşdırılması məsələləri növbəti dövrlərdə diqqət mərkəzində saxlanılmalı əsas istiqamətlər olaraq qalmaqdadır.
Müəllif: Aynur Qəniyeva