Prezident İlham Əliyev sentyabrın 25-də “Global Infrastructure Partners” (GIP) şirkətinin təsisçisi, sədri və baş icraçı direktoru Adebayo Oqunlesini qəbul edib.
Görüşdə Azərbaycan ilə GIP arasında investisiya əməkdaşlığının mövcud vəziyyəti, əldə olunan nəticələr və tərəfdaşlığın genişləndirilməsi perspektivləri müzakirə olunub. Tərəflər, həmçinin Prezident İlham Əliyevin bu ilin yanvarında Davosda Adebayo Oqunlesi ilə görüşünü və Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Fondu (ARDNF), “BlackRock” və GIP arasında imzalanmış uzunmüddətli əməkdaşlığa dair niyyət protokolunu xatırladıblar.
“BlackRock” və GIP-in qlobal miqyası
“Global Infrastructure Partners” dünyanın ən böyük aktivlərin idarə edilməsi şirkətlərindən biri olan “BlackRock”un strukturuna daxildir. “BlackRock”un 2026-cı il iyunun 30-na idarə etdiyi aktivlərin həcmi 15,3 trilyon ABŞ dollarına çatıb. Şirkət indeks və aktiv idarəetmə strategiyaları, ETF-lər, istiqrazlar, səhmlər və alternativ investisiyalar daxil olmaqla geniş investisiya platformasına malikdir. ETF bazarında onun əsas brendlərindən biri “iShares”dir.
“BlackRock” GIP-i almaq barədə razılaşmanı 2024-cü ilin yanvarında elan edib. Sövdələşmə 3 milyard dollar nağd və təxminən 12 milyon “BlackRock” səhmi müqabilində həyata keçirilib və 2024-cü il oktyabrın 1-də tamamlanıb. Həmin vaxt birləşdirilmiş GIP infrastruktur platformasının idarə etdiyi aktivlərin həcmi təxminən 170 milyard dollar təşkil edirdi.
GIP əsasən enerji, nəqliyyat, rəqəmsal infrastruktur, su və tullantıların idarə olunması sahələrinə investisiyalar üzrə ixtisaslaşıb. Şirkətin investisiya portfelinə Londonun Qatvik, Edinburq və Sidney hava limanları, “Pacific National” və “Italo” dəmir yolu biznesləri, “Peel Ports” və Melburn limanı, “CyrusOne” data mərkəzləri, eləcə də müxtəlif enerji platformaları daxildir.
GIP, həmçinin “BlackRock”, “Microsoft” və MGX ilə birlikdə süni intellekt infrastrukturu üzrə beynəlxalq investisiya tərəfdaşlığının yaradılmasında iştirak edib. Bu təşəbbüs data mərkəzləri və onları enerji ilə təmin edən infrastruktura iri həcmli özəl kapitalın cəlb edilməsini hədəfləyir.
Azərbaycanla əməkdaşlıq konkret investisiyalara çevrilib
Azərbaycanla GIP arasında əməkdaşlıq son illərdə bir sıra konkret layihələrlə müşayiət olunub. Prezident İlham Əliyev 2025-ci ilin sentyabrında Nyu-Yorkda, dekabrında Bakıda, 2026-cı ilin yanvarında isə Davosda Adebayo Oqunlesi ilə görüşüb. Davos görüşündə “BlackRock”un baş icraçı direktoru Larri Fink də iştirak edib.
Davosda ARDNF, “BlackRock” və GIP arasında imzalanmış niyyət protokoluna əsasən, Dövlət Neft Fondunun növbəti 3-4 il ərzində GIP tərəfindən idarə olunan infrastruktur fondlarına və birgə investisiya imkanlarına 1,5 milyard ABŞ dollarınadək kapital yatırması imkanının nəzərdən keçirilməsi planlaşdırılır.
Sənəd yalnız xarici investisiya fondlarına kapital yerləşdirilməsini deyil, Azərbaycan daxilində potensial layihələrin araşdırılmasını da nəzərdə tutur. Əsas istiqamətlər arasında regional bulud xidmətləri və süni intellekt tələbatına xidmət edə biləcək data mərkəzləri və rəqəmsal infrastruktur, eləcə də hava limanı infrastrukturu üzrə mümkün tərəfdaşlıq yer alır.
ARDNF ilə GIP arasında əməkdaşlıq artıq praktik investisiya layihələrinə çevrilib. 2025-ci ilin fevralında Dövlət Neft Fondu GIP-in idarə etdiyi investisiya strukturu vasitəsilə İtaliyanın yüksəksürətli dəmir yolu operatoru “Italo”ya 34,5 milyon avro sərmayə yatırıb.
Həmin ilin oktyabrında isə ARDNF GIP ilə tərəfdaşlıq çərçivəsində Londonun Qatvik hava limanına 50 milyon funt sterlinq investisiya edib. Dövlət Neft Fondu bu əməliyyatı Avropa bazarında həyata keçirdiyi iri infrastruktur investisiyalarından biri kimi təqdim edib.
Beləliklə, sentyabrın 25-də keçirilən görüş Azərbaycan, “BlackRock” və GIP arasında artıq formalaşmış investisiya münasibətlərinin davamı kimi çıxış edir. Tərəflərin gündəliyində mövcud birgə investisiyalarla yanaşı, Azərbaycanda rəqəmsal və nəqliyyat infrastrukturu üzrə yeni layihələrin qiymətləndirilməsi də yer alır.