Qara dəniz vasitəsilə yükdaşıma ilə məşğul olan şirkətlər gəmilərə PUA zərbələri ilə bağlı hərbi risklərə görə fraxt qiymətlərini 3-4 dəfə artırıblar.
Söhbət Türkiyədən yük dövriyyəsinə görə Rusiyanın ən böyük, konteyner aşırılmasına görə isə üçüncü limanı olan Novorossiyskə və əks istiqamətdə daşınmalardan gedir. Liman ildə 1 milyon TEU-dan çox konteyner qəbul edir.
“Alpha Shipping” avqustun 4-dən Novorossiysk istiqamətində hər konteyner üçün 1000 dollar, əks istiqamətdə isə 500 dollar əlavə ödəniş tətbiq edib. “Marmed Container Services” hər iki istiqamətdə 1000 dollar, “M-Line” isə Qara dənizlə daşınan bütün yüklər üçün hər TEU-ya 750 dollar əlavə haqq müəyyənləşdirib.
“Optimaloq” şirkətinin rəhbəri Georgi Vlastopulonun hesablamalarına görə, avqustda hərbi risklərə görə əlavə ödəniş 20 futluq konteyner üçün 1000 dollar, 40 futluq konteyner üçün isə 2000 dollar təşkil edib.
Halbuki bu marşrut üzrə adi fraxt qiyməti 20 futluq konteyner üçün 250-400 dollar, 40 futluq konteyner üçün isə maksimum 900 dollardır.
KBT gömrük-logistika brokerinin prezidenti Yuliya bildirib ki, daşınma xərclərinin kəskin artması və yüklərin alternativ marşrutlara yönəlməsi Qara dənizlə daşınan məhsulların logistika qiymətlərini daha da yüksəldəcək.
Bu, Türkiyədən gətirilən bütün tez xarab olan məhsullara, eləcə də üçüncü ölkələrdən daşınan müxtəlif mallara təsir göstərəcək.
“Yüklər Türkiyə mənşəlidirsə, onları Gürcüstan üzərindən problemsiz daşımaq mümkündür və artıq daşıyırlar. Tranzit yüklər üçün İran və Azərbaycan marşrutlarından istifadə oluna bilər. Lakin hamı bu spesifik marşrutlara hazır deyil. Tələb həmin istiqamətlərə yönələn kimi alternativ yollar da təbii olaraq bahalaşacaq”.
Qara dənizdə kommersiya gəmilərinə və liman infrastrukturuna zərbələr fonunda Rusiyanın ən böyük nəqliyyat qruplarından biri olan FESCO dəniz daşımalarını dayandırdığını açıqlayıb.
Türkiyənin “Ametist” şirkəti də Novorossiysk marşrutunda işləyən üç gəmini Sankt-Peterburqa yönəltdiyini müştərilərinə bildirib.
Vlastopulonun sözlərinə görə, fraxta “hərbi” əlavələr tətbiq edən şirkətlər xarici sığortaçıların və Rusiya Mərkəzi Bankına məxsus RNPK-nın riskləri təkrar sığortalamaqdan imtinası fonunda Qara dənizdəki təhlükələri öz vəsaiti hesabına qarşılayan sığortaçı tapa biliblər.
“Beləliklə, sığorta haqqı fraxt dərəcəsini iki-üç dəfə üstələyə bilər”.
“Mains” sığorta brokerinin həmtəsisçisi Yekaterina Yumaşeva də bu fikirlə razıdır. Onun sözlərinə görə, gəmi sahiblərinin xərcləri nəzərəçarpacaq dərəcədə artıb. Limanda yeddi gün qalan gəminin hərbi risklərdən sığortalanması əsas sığorta müqaviləsi üzrə bir-iki aylıq ödənişə bərabərdir.