2026-cı ilin yanvar-aprel aylarında Azərbaycanın qeyri-neft sektoru üzrə əsas ixracatçı subyektlərinin reytinqində özəl şirkətlərin ixrac həcmlərində ciddi artım müşahidə olunub.
GDP xəbər verir ki, İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzinin “İxrac icmalı”na əsasən, cari ilin ilk 4 ayında qeyri-neft sektoru üzrə dövlətə məxsus əsas ixracatçılar arasında ilk yeri “SOCAR Polymer” MMC tutub.
Dövlətə məxsus ixracatçılar
2026-cı ilin yanvar-aprel aylarında “SOCAR Polymer” MMC-nin ixracı ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 7,8 milyon dollar və ya 9,5% artaraq 90,3 milyon ABŞ dollarına çatıb. 2025-ci ilin eyni dövründə bu göstərici 82,5 milyon dollar olmuşdu.
İkinci yerdə qərarlaşan “AzerGold” QSC üzrə ixrac 10,7 milyon dollar və ya 15,6% artaraq 79,1 milyon dollar təşkil edib. Ötən ilin eyni dövründə şirkətin ixracı 68,4 milyon dollar idi.
Üçüncü pillədə olan “Azəralüminium” MMC ixracını 13,4 milyon dollar və ya 27% artıraraq 63 milyon dollara çatdırıb. 2025-ci ilin yanvar-aprel aylarında bu göstərici 49,6 milyon dollar olmuşdu.
Bununla yanaşı, dövlətə məxsus ixracatçılar arasında ən böyük azalma ARDNŞ-nin Marketinq və İqtisadi Əməliyyatlar İdarəsi üzrə qeydə alınıb. Qurumun ixracı ötən ilin eyni dövründəki 140,7 milyon dollardan 2026-cı ilin yanvar-aprel aylarında 49 milyon dollara düşüb. Bu, 91,7 milyon dollar və ya təxminən 65,2% azalma deməkdir.
ARDNŞ-nin Qaz İxrac İdarəsi üzrə də azalma müşahidə olunub. İxrac həcmi 26,9 milyon dollardan 7,6 milyon dollara enib. Azalma 19,3 milyon dollar və ya 71,7% təşkil edib.
Dövlətə məxsus əsas ixracatçıların ilk onluğunda yer alan şirkətlərin ümumi ixracı təxminən 319,5 milyon dollar olub. Bu göstərici ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 67,7 milyon dollar və ya 17,5% azdır.
Özəl ixracatçılar üzrə sürətli artım
Qeyri-neft sektoru üzrə qeyri-dövlət ixracatçı subyektlərin reytinqində isə birinci yeri “AIMKL”nin Azərbaycan Respublikasındakı nümayəndəliyi tutub. Şirkətin ixracı 2025-ci ilin yanvar-aprel aylarındakı 27,9 milyon dollardan 2026-cı ilin eyni dövründə 121,1 milyon dollara yüksəlib. Bu, 93,2 milyon dollar və ya təxminən 4,3 dəfə artım deməkdir.
İkinci yerdə qərarlaşan “Prime Cotton” MMC ixracını 39,4 milyon dollardan 64,3 milyon dollara çatdırıb. Artım 24,9 milyon dollar və ya 63,2% təşkil edib.
Üçüncü pillədə olan “Azərbaycan Şəkər İstehsalat Birliyi” MMC üzrə ixrac 9,2 milyon dollardan 37,3 milyon dollara yüksəlib. Şirkət ixracını 28,1 milyon dollar və ya təxminən 4,1 dəfə artırıb.
“AGRARCO” MMC də yüksək artım nümayiş etdirib. Şirkətin ixracı 6,8 milyon dollardan 29 milyon dollara yüksəlib. Bu, 22,2 milyon dollar və ya təxminən 4,3 dəfə artım deməkdir.
“Baku Steel Company” QSC ixracını 16,7 milyon dollardan 28,8 milyon dollara çatdırıb. Artım 12,1 milyon dollar və ya 72,5% təşkil edib.
Qeyri-dövlət ixracatçılarının ilk onluğunda yer alan şirkətlərin ümumi ixracı 2026-cı ilin yanvar-aprel aylarında təxminən 349,9 milyon dollar təşkil edib. Bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 211,2 milyon dollar və ya 152,3% artım deməkdir.
Rəqəmlər göstərir ki, 2026-cı ilin ilk 4 ayında qeyri-neft ixracında əsas dinamika özəl sektorun hesabına formalaşıb. Qeyri-dövlət ixracatçılarının ilk onluğunda demək olar ki, bütün şirkətlərdə artım qeydə alınıb. Xüsusilə AIMKL, Azərbaycan Şəkər İstehsalat Birliyi, AGRARCO və Prime Cotton kimi şirkətlərin ixrac göstəricilərindəki kəskin yüksəliş qeyri-neft ixracının strukturunda özəl sektorun rolunun gücləndiyini göstərir.
Dövlətə məxsus ixracatçılar üzrə isə mənzərə qarışıqdır. “SOCAR Polymer”, “AzerGold” və “Azəralüminium” ixracı artırsa da, ARDNŞ-nin Marketinq və İqtisadi Əməliyyatlar İdarəsi və Qaz İxrac İdarəsi üzrə ciddi azalma ümumi nəticəyə mənfi təsir edib.
Beləliklə, 2026-cı ilin yanvar-aprel aylarında qeyri-neft ixracında özəl sektorun artımı dövlət sektorundakı azalmanı kompensasiya edən əsas amillərdən biri kimi çıxış edib.
